Artikel 984 Rechtsvordering (984 Rv)

Een uitspraak van een buitenlandse rechter is in Nederland niet vanzelf uit te voeren. Een deurwaarder kan er geen beslag mee leggen en geen ontruiming mee doen zolang de Nederlandse rechter er geen verlof voor heeft gegeven. Artikel 984 Rv markeert het begin van de titel die dat regelt: de formaliteiten voor de tenuitvoerlegging van executoriale titels die in een vreemde staat tot stand zijn gekomen.

Wat een titelopschrift doet

Deze bepaling geeft zelf geen regel maar bakent af. Zij zegt waar het in de artikelen hierna over gaat en bepaalt daarmee ook waar het niet over gaat. Het onderwerp is de vorm: welk verzoek u indient, bij welke rechtbank, met welke stukken, en welke rechtsmiddelen daarna openstaan. Of een buitenlandse beslissing in Nederland uitvoerbaar is, volgt niet uit deze titel maar uit een verdrag of uit de wet.

Executoriale titel en tenuitvoerlegging

Een executoriale titel is een stuk waarmee dwang kan worden uitgeoefend: beslag leggen, verkopen, ontruimen, afgeven. In Nederland is dat bij uitstek een vonnis, een beschikking of een arrest, maar ook bepaalde authentieke akten kunnen die kracht hebben. Komt zo'n titel uit het buitenland, dan is de vraag hoe hij hier bruikbaar wordt gemaakt. Dat gebeurt met een rechterlijk verlof, in de praktijk het exequatur genoemd.

Wat er in deze titel volgt

De opbouw is overzichtelijk. Artikel 985 Rv stelt het vereiste van rechterlijk verlof en wijst de bevoegde rechtbank aan. Artikel 986 Rv regelt het verzoekschrift en de stukken die erbij moeten. Artikel 987 Rv gaat over de oproeping en het verhoor van de tegenpartij, artikel 988 Rv over de beschikking en de kosten, en de artikelen 989 en 990 Rv over hoger beroep en cassatie. Artikel 992 Rv bepaalt tot slot dat een verdrag of een bijzondere wet voorgaat.

Een voorbeeld. Een Nederlandse ondernemer heeft in een land buiten de Europese Unie een uitspraak gekregen tegen een afnemer die inmiddels in Nederland woont. Hij kan niet zomaar de deurwaarder op pad sturen. Eerst moet hij de rechtbank om verlof vragen, met de uitspraak en het bewijs dat die in het land van herkomst uitvoerbaar is. Pas na dat verlof kan hij hier tot executie overgaan.

In de praktijk

Zoek altijd eerst uit welk regime geldt. Voor beslissingen uit andere lidstaten van de Europese Unie is de tenuitvoerlegging in belangrijke mate door Europese verordeningen geregeld, en dan is deze titel meestal niet de weg. Voor beslissingen daarbuiten is een verdrag of een bijzondere wet juist de voorwaarde: alleen dan is de beslissing hier uitvoerbaar en regelt deze titel de formaliteiten. Ontbreekt zo'n grondslag, dan komt u langs deze weg niet verder en hebt u een titel van de Nederlandse rechter nodig.

Reken op tijd en kosten. Er komt een aparte procedure bij de rechtbank aan te pas, met een advocaat, met stukken die vaak vertaald en gelegaliseerd moeten worden, en met een tegenpartij die verweer kan voeren. Wie een buitenlandse zaak begint, doet er goed aan die stap nu al mee te wegen.