Artikel 451 Rechtsvordering (451 Rv)

Bij een beslag op een agrarisch bedrijf ontstaat een probleem dat zich bij meubels niet voordoet: dieren moeten worden gevoerd en gewassen moeten worden binnengehaald. Dit artikel biedt daarvoor een oplossing. Is er beslag gelegd op vee, op landbouwwerktuigen of op reeds van de grond afgescheiden vruchten te velde, dan kan de kantonrechter iemand aanstellen die voor de nodige bedrijfsvoering, verzorging of inzameling zorgt.

Wie beslist, en hoe

Het verzoek wordt gericht aan de kantonrechter. Het komt van de executant, dus van degene die het beslag heeft gelegd, en de kantonrechter beslist pas nadat de geëxecuteerde is gehoord of behoorlijk is opgeroepen. De boer wordt dus niet gepasseerd: hij krijgt de gelegenheid te zeggen wat er volgens hem nodig is en wie daarvoor geschikt zou zijn.

De aangestelde is een geschikte persoon die de zorg op zich neemt zolang dat nodig is. Zijn taak is beperkt tot wat het beslag vraagt en volgt de drie soorten zaken die de wet noemt: bij werktuigen gaat het om de bedrijfsvoering waarvoor die nodig zijn, bij beesten om hun verzorging, en bij afgescheiden vruchten om het inzamelen ervan. Hij neemt het bedrijf niet over.

Geen hogere voorziening tegen toewijzing

Het tweede lid sluit hoger beroep en cassatie uit tegen een beschikking waarin het verzoek wordt toegewezen. Wie het niet eens is met de aanstelling of met de keuze van de persoon, kan die beschikking dus niet door het gerechtshof of de Hoge Raad laten toetsen; de aanstelling kan meteen haar werk doen.

Dat betekent overigens niet dat er niets meer mogelijk is als de aangestelde zijn werk slecht doet of te ver gaat. De gang van zaken bij de executie zelf kan altijd nog aan de voorzieningenrechter worden voorgelegd langs de weg van artikel 438 Rv.

Een voorbeeld. Bij een melkveehouder wordt beslag gelegd op de veestapel en op enkele machines. Zonder verzorging zouden de dieren binnen een dag in de problemen komen en zou hun waarde kelderen. De executant vraagt de kantonrechter een deskundige aan te stellen; de veehouder wordt gehoord en de kantonrechter wijst iemand aan die het melken en voeren voortzet.

In de praktijk

Voor de agrariër is het van belang om op de oproeping te reageren en concreet te maken wat het bedrijf nodig heeft; wie zwijgt, krijgt een aanstelling zonder inbreng. Voor de executant hangt de opbrengst van de executie mede af van de staat van het vee en de oogst op het moment van verkoop. Voor beide partijen kan het daarom van belang zijn dat de aangestelde het bedrijf voor zover nodig laat doorlopen.