Artikel 818 Rechtsvordering (818 Rv)

Niet elke scheiding vraagt om een zitting. Dit artikel maakt het mogelijk de mondelinge behandeling over te slaan wanneer daar niets te bespreken valt, en het geeft daarnaast een aantal regels over de gang van zaken wanneer er wel wordt behandeld: verwijzing naar een mediator, aanhouding op gezamenlijk verzoek en de volgorde bij zelfstandige verzoeken.

Wanneer de zitting kan vervallen

De behandeling kan achterwege blijven als aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan: er zijn geen minderjarige kinderen die op grond van artikel 809 Rv in de gelegenheid moeten worden gesteld hun mening te geven, en bij een eenzijdig verzoek is er niet op tijd verweer gevoerd. Zijn er wel kinderen die die gelegenheid moeten krijgen, of komt er wel een verweerschrift, dan kan de zitting niet op deze grond vervallen. Dat een kind zijn mening kan geven, betekent overigens niet dat dit op een zitting gebeurt: de rechter bepaalt op welke manier het kind zich uit, en dat kan ook schriftelijk.

• Geen te horen kinderen: zijn die er wel, dan vervalt de zitting niet op deze grond.
• Geen tijdig verweer bij een eenzijdig verzoek.

- Een mogelijkheid, geen plicht: de rechter kan altijd besluiten toch te behandelen.

De verwijzing naar een mediator

Geeft het verzoekschrift of de behandeling daartoe aanleiding, dan kan de rechter de echtgenoten naar een mediator verwijzen. Het doel is dat zij in onderling overleg tot afspraken komen over een of meer gevolgen van de scheiding. Dat is geen verplichting tot verzoening en ook geen oordeel over wie gelijk heeft; het is een aanbod om de kwesties waarover nog wordt gestreden zelf te regelen, wat vrijwel altijd sneller en goedkoper is dan doorprocederen.

Ruimte om er samen uit te komen

Vragen de echtgenoten daar samen om, mondeling of schriftelijk, dan wordt de behandeling niet begonnen of voortgezet voordat de door hen aangeduide termijn is verstreken. De enige grens is dat dit niet tot onredelijke vertraging van het geding mag leiden. De wet geeft partijen hier dus zelf de regie over het tempo, wat past bij een zaak waarin een werkbare regeling meer waard is dan een snelle uitspraak.

Zelfstandige verzoeken en de volgorde

Bevat een tijdig ingediend verweerschrift een zelfstandig verzoek, dan begint de behandeling niet voordat daartegen een verweerschrift is ingediend of de termijn daarvoor ongebruikt is verstreken. Zo krijgt iedereen de kans schriftelijk op alles te reageren voordat de zitting begint. De behandeling zelf gebeurt, als dat mogelijk is, in één zitting: de rechter probeert de scheiding en de nevenvoorzieningen in één keer af te doen.

In de praktijk

Op de zitting gelden dezelfde waarborgen als in andere familiezaken: wie niet naar het gerechtsgebouw kan komen, kan op zijn verblijfplaats worden ondervraagd, en de behandeling vindt met gesloten deuren plaats. Bereid u erop voor dat de rechter zal vragen wat er nog openstaat en of daarover te praten valt. Wie met een uitgewerkt voorstel komt, houdt de regie; wie alleen bezwaren meeneemt, laat de beslissing aan de rechter over.