Onder rechter in deze afdeling worden mede arbiters begrepen.
Artikel 611i Rechtsvordering (611i Rv)
De dwangsom in arbitrage
Wettekst
Toelichting
Artikel 611i Rv bepaalt dat onder rechter in de afdeling over de dwangsom mede arbiters worden begrepen. Een scheidsgerecht kan dus een dwangsom opleggen.
Wat het scheidsgerecht daarmee kan
Partijen die hun geschil aan arbitrage hebben onderworpen, komen niet bij de gewone rechter terecht maar bij arbiters die zij zelf of via een instituut hebben aangewezen.
Het scheidsgerecht kan de dwangsom volgens artikel 611b Rv vaststellen op een bedrag ineens, per tijdseenheid of per overtreding; in de laatste twee gevallen kan het een bedrag bepalen waarboven geen dwangsom meer wordt verbeurd. De regel van artikel 611a Rv dat bij een veroordeling tot betaling van een geldsom geen dwangsom mogelijk is, geldt ook in arbitrage.
Wie de dwangsom later kan wijzigen
Artikel 611d Rv legt de vordering tot opheffing, opschorting of vermindering bij de rechter die de dwangsom oplegde. De arbitragetitel van dit wetboek werkt dat voor een arbitrale dwangsom uit: zolang de opdracht van het scheidsgerecht loopt, moet die vraag aan het scheidsgerecht zelf worden voorgelegd. Duurt die opdracht niet meer voort, dan is de voorzieningenrechter aan zet, en wel die in het arrondissement waarbinnen de arbitrage haar plaats heeft.
Verlof gaat voor
Er is één stap die arbiters niet kunnen zetten: de tenuitvoerlegging. Een arbitraal vonnis kan pas met dwang worden uitgevoerd nadat de voorzieningenrechter daarvoor verlof heeft gegeven. Pas daarna kan de deurwaarder aan de slag, bijvoorbeeld met beslag.
Voor het overige loopt alles gelijk. Artikel 611c Rv bepaalt dat de verbeurde dwangsom volledig toekomt aan de partij die de veroordeling heeft verkregen, en ook op een arbitrale dwangsom is de korte verjaringstermijn van artikel 611g Rv van toepassing, met de schorsingsgronden die het tweede lid van dat artikel noemt.
Een voorbeeld
Twee ondernemingen leggen een geschil over een samenwerking voor aan een scheidsgerecht. Dat veroordeelt de ene partij om bepaalde gegevens af te geven, op straffe van een dwangsom per dag. Wil de wederpartij het arbitrale vonnis ten uitvoer leggen, dan vraagt zij de voorzieningenrechter daarvoor verlof.
In de praktijk
Voor partijen in arbitrage betekent dit dat het scheidsgerecht een dwangsom kan opleggen. Zonder vordering legt ook een scheidsgerecht geen dwangsom op. Wie verbeurde dwangsommen wil innen, heeft daarvoor het verlof tot tenuitvoerlegging nodig.
Voor de veroordeelde partij geldt hetzelfde als bij de gewone rechter: de dwangsom loopt door zolang niet wordt nagekomen. Wie meent dat nakomen onmogelijk is geworden, kan daarmee naar het scheidsgerecht, en wanneer de opdracht daarvan is geëindigd naar de voorzieningenrechter.