Artikel 402 Rechtsvordering (402 Rv)

De hoofdregel is helder: u hebt drie maanden om cassatie in te stellen, te rekenen van de dag waarop de uitspraak is gedaan. Niet vanaf de dag dat u haar ontving, en niet vanaf de betekening door de deurwaarder. Artikel 402 Rv voegt daaraan toe wat er geldt wanneer de wet voor een bepaald soort zaak een kortere termijn kent, en geeft een bijzondere regel voor de vrijwaringszaak.

Drie maanden, en geen dag langer

Wie te laat is, wordt niet-ontvankelijk verklaard: de klachten worden dan niet eens bekeken en de bestreden uitspraak staat definitief vast. Het beroep is ingesteld wanneer de procesinleiding op tijd is ingediend; het zoeken van een cassatieadvocaat en het beoordelen van de kansen moet dus ruim binnen die periode gebeuren.

Kortere termijnen

In bepaalde zaken schrijft de wet een kortere cassatietermijn voor; dan geldt die. Daarnaast is er een rekenregel: kent de wet voor het hoger beroep in zo'n zaak een kortere termijn, dan wordt de cassatietermijn gesteld op het dubbele daarvan. Loop daarom altijd na welk soort zaak u hebt voordat u van drie maanden uitgaat — in spoedeisende en in bijzondere zaken kan de tijd aanzienlijk korter zijn.

De vrijwaringszaak

Het derde lid regelt een situatie die zich makkelijk laat overzien als u weet wat vrijwaring is: een gedaagde betrekt een derde in de zaak omdat die derde uiteindelijk de gevolgen moet dragen, bijvoorbeeld zijn verzekeraar of zijn onderaannemer. Wordt de hoofdvordering afgewezen, dan strandt de vrijwaringsvordering meestal om diezelfde reden.

Voor dat geval geldt een ruimere termijn. Is de vordering tot vrijwaring geheel of gedeeltelijk afgewezen omdat de vordering in de hoofdzaak werd afgewezen, dan kan daartegen cassatie worden ingesteld tot het moment waarop in de hoofdzaak in cassatie het verweerschrift is ingediend.

Een voorbeeld. Een aannemer wordt aangesproken door een opdrachtgever en roept zijn onderaannemer in vrijwaring op. In hoger beroep wijst het gerechtshof beide vorderingen af: de hoofdvordering sneuvelt en de vrijwaring daarmee ook. Gaat de opdrachtgever daarvan in cassatie, dan kan de aannemer nog opkomen tegen de afwijzing in de vrijwaringszaak, tot in de hoofdzaak het verweerschrift is ingediend.

In de praktijk

Noteer de datum van de uitspraak meteen en tel daar de termijn bij op, met een ruime interne deadline. Schakel snel een advocaat bij de Hoge Raad in, want die heeft tijd nodig om het dossier te bestuderen en de klachten te formuleren. Twijfelt u of uw zaak onder een kortere termijn valt, ga daar dan van uit tot het tegendeel is vastgesteld: een gemiste termijn is niet te repareren.