Artikel 1030 Rechtsvordering (1030 Rv)

Een arbiter kan wegvallen: hij wordt van zijn opdracht ontheven of hij overlijdt. Artikel 1030 Rv zorgt ervoor dat de arbitrage daar niet aan onderdoor gaat. De vervanger wordt benoemd volgens dezelfde regels die golden bij de oorspronkelijke benoeming, tenzij partijen een andere manier van vervanging zijn overeengekomen.

Dezelfde route als de eerste keer

Had elke partij haar eigen arbiter aangewezen, dan wijst de partij van wie de arbiter wegvalt opnieuw iemand aan. Was de benoeming aan een instituut opgedragen, dan doet dat instituut het weer. Werd het scheidsgerecht destijds door de voorzieningenrechter samengesteld, dan ligt die weg opnieuw open. Zo blijft het evenwicht dat partijen bij de start hebben afgesproken in stand.

De laatste zin van het eerste lid stelt het overlijden van een arbiter uitdrukkelijk gelijk aan de gevallen van ontheffing: ook dan volgt vervanging volgens de regels van de oorspronkelijke benoeming.

Als de arbiter met name in het contract stond

Soms wijzen partijen in de arbitrageovereenkomst een bepaalde persoon aan, omdat zij juist die deskundige willen. Het tweede lid bepaalt dat ook dan vervanging plaatsvindt, tenzij partijen zijn overeengekomen dat de overeenkomst tot arbitrage in dat geval eindigt.

Het geding ligt stil

Het derde lid regelt wat er met de lopende procedure gebeurt: bij vervanging is het geding van rechtswege geschorst, tenzij partijen anders zijn overeengekomen. Van rechtswege wil zeggen dat er geen beslissing voor nodig is; het gebeurt automatisch, als gevolg van de vervanging zelf.

Na de schorsing wordt het geding voortgezet in de stand waarin het zich bevindt. Alles wat al is gedaan blijft dus staan: de stukken die zijn gewisseld, de getuigen die zijn gehoord, de beslissingen die al zijn genomen. De zaak begint niet opnieuw. Ook hier mogen partijen iets anders afspreken.

Een voorbeeld. In een driehoofdig scheidsgerecht overlijdt de voorzitter kort na de zitting. Het geding staat automatisch stil. De partijen laten de nieuwe voorzitter benoemen op dezelfde manier als de eerste, waarna de zaak verdergaat vanaf het punt waar zij was blijven liggen, met het zittingsverslag als basis.