Bij vorderingen als bedoeld in de artikelen 240 en 242 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek kan als volgt worden afgeweken van het bepaalde in artikel 111, tweede lid: 1°. Een exploit dat bestemd is zowel voor een vereniging die ten doel heeft de behartiging van belangen van personen die een beroep of bedrijf uitoefenen, alsook voor de leden van deze vereniging, alsmede een exploit dat bestemd is voor de gewezen leden van een in eerste aanleg medegedagvaarde, doch inmiddels ontbonden vereniging als hiervoor bedoeld, behoeft de naam en de woonplaats van deze leden of gewezen leden niet afzonderlijk te vermelden. 2°. Een exploit dat wordt uitgebracht zowel ten verzoeke van een vereniging die ten doel heeft de behartiging van belangen van personen die een beroep of bedrijf uitoefenen, alsook ten verzoeke van de leden van deze vereniging, alsmede een exploit dat wordt uitgebracht ten verzoeke van de gewezen leden van een in eerste aanleg mede-gedagvaarde, doch inmiddels ontbonden vereniging als hiervoor bedoeld, behoeft de voornaam, de naam en de woonplaats van deze leden of gewezen leden niet afzonderlijk te vermelden.
Artikel 1003 Rechtsvordering (1003 Rv)
De dagvaarding zonder namen van de leden
Wettekst
Toelichting
Bij een vordering over onredelijk bezwarende bedingen in algemene voorwaarden wordt vaak geprocedeerd door een vereniging van beroeps- of bedrijfsgenoten, samen met haar leden. Artikel 1003 Rv maakt het mogelijk om die leden in het exploot niet stuk voor stuk te noemen. Het is een uitzondering op de gewone eis uit artikel 111 Rv dat de dagvaarding de namen en woonplaatsen van partijen vermeldt.
Voor welke zaken
De uitzondering geldt bij de vorderingen die het Burgerlijk Wetboek voor algemene voorwaarden kent: de vordering waarmee bedingen kunnen worden verboden en de vordering die daarmee samenhangt over opheffing of wijziging. Buiten dat terrein gelden de gewone regels voor de inhoud van een dagvaarding onverkort.
Twee kanten van hetzelfde
Het exploot dat voor hen bestemd is. Wordt de vereniging samen met haar leden gedagvaard, dan hoeven de naam en de woonplaats van die leden niet afzonderlijk in het exploot te staan.
Het exploot dat namens hen uitgaat. Procederen de vereniging en haar leden als eisende partij, dan hoeven de voornaam, de naam en de woonplaats van die leden evenmin afzonderlijk te worden vermeld.
De ontbonden vereniging. In beide gevallen geldt hetzelfde voor de gewezen leden van een vereniging die in eerste aanleg mede was gedagvaard maar inmiddels is ontbonden. Zo loopt een zaak niet vast doordat de vereniging tijdens de procedure verdwijnt.
Waarom deze versoepeling
Een belangenvereniging kan zeer veel leden hebben, en dat ledenbestand verandert voortdurend. Zou elk lid met naam en adres in het exploot moeten staan, dan zou een collectieve actie over voorwaarden praktisch onhaalbaar zijn en zou elke wijziging in het bestand een formeel gebrek kunnen opleveren. De wet kiest daarom voor een aanduiding van de groep in plaats van een lijst met namen.
Een voorbeeld. Een vereniging van winkeliers wordt samen met haar leden gedagvaard over een beding in haar inkoopvoorwaarden. Het exploot vermeldt de vereniging en duidt de leden als groep aan. De dagvaarding is daarmee in orde, ook al staat er geen enkele individuele winkelier in genoemd.
In de praktijk
Omschrijf de groep wel zo nauwkeurig mogelijk. De versoepeling gaat over het weglaten van namen, niet over vaagheid: er moet duidelijk zijn wie er onder valt, anders ontstaat er later discussie over de vraag wie aan de uitspraak gebonden is.
Houd er rekening mee dat het weglaten van die gegevens gevolgen heeft verderop in de procedure. De artikelen 1005 en 1006 Rv verbinden daaraan aanvullende regels, onder meer voor het instellen van beroep in cassatie.