Artikel 578 Rechtsvordering (578 Rv)

Wie een schip op een executieveiling koopt, wil het schoon in handen krijgen. Dit artikel zorgt daarvoor. Zodra de koopprijs is betaald, in bewaring is gegeven of er voldoende zekerheid voor is gesteld, is het schip bevrijd van de vorderingen die daarop bij voorrang verhaalbaar zijn en vervallen de beslagen die erop liggen. De aanspraken van de schuldeisers verdwijnen niet, maar verplaatsen zich naar de opbrengst.

Wat er vervalt

• De voorrangsposities op het schip zelf. Vorderingen die met voorrang op het schip verhaalbaar waren, kunnen daarna niet meer op het schip worden uitgeoefend.
• De beslagen. Alle beslagen die op het schip liggen, dus ook die van schuldeisers die de executie niet zelf hebben gevoerd.

- Bepaalde beperkte rechten. Rechten die niet tegen de verkoper konden worden ingeroepen, of waarvoor de regeling over de veilingvoorwaarden is toegepast, vervallen eveneens.

Waarom dit onmisbaar is

Zonder deze bepaling zou niemand een geveild schip durven kopen. Een koper kan onmogelijk overzien welke schuldeisers zich later nog melden en welke aanspraken er nog op het schip rusten. Doordat de wet het schip op het moment van de betaling schoonveegt, kan hij met een reële prijs bieden. Dat is uiteindelijk ook in het belang van de schuldeisers zelf, want een hogere opbrengst betekent meer te verdelen.

De registers schonen

Bij schepen die in de registers staan die het Burgerlijk Wetboek daarvoor aanwijst, is met het vervallen van rechten de klus nog niet klaar: die rechten staan ook nog ingeschreven. Voor dat opschonen verklaart de wet een bepaling uit het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing. Bevoegd is daarbij de voorzieningenrechter van de rechtbank in het gebied waar de verkoop heeft plaatsgevonden.

Een voorbeeld. Op een binnenschip liggen twee beslagen en rust een hypotheek. Na de veiling betaalt de koper de koopprijs aan de notaris. Op dat moment is het schip voor hem vrij: de beslagen zijn vervallen en de schuldeisers moeten hun geld halen uit de opbrengst die bij de notaris staat. De koper hoeft zich niet af te vragen of er nog een schuldeiser komt aankloppen die het schip alsnog wil uitwinnen.

In de praktijk

Voor de koper is het moment van betaling of zekerheidstelling dus het kantelpunt. Voor schuldeisers betekent het dat zij hun aandacht moeten verleggen naar de verdeling van de opbrengst en daar tijdig hun aanspraak moeten melden; wachten tot na de verkoop met het inroepen van een recht op het schip heeft geen zin meer. Voor de geëxecuteerde geldt dat het schip definitief weg is, ook als er later discussie ontstaat over de hoogte van de vordering.