Artikel 1013 Rechtsvordering (1013 Rv)

Het verzoekschrift tot verbindendverklaring van een collectieve schikking

Het verzoekschrift waarmee het verzoek, bedoeld in artikel 907, eerste lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek wordt ingeleid, vermeldt: a. de namen en de woonplaatsen van de verzoekers; b. een omschrijving van de gebeurtenis of de gebeurtenissen waarop de overeenkomst betrekking heeft; c. een korte omschrijving van de overeenkomst; d. een duidelijke omschrijving van het verzoek en de gronden waarop het berust.
Aan het verzoekschrift wordt de overeenkomst als bijlage toegevoegd.
Het gerechtshof Amsterdam is bij uitsluiting bevoegd tot kennisneming van een verzoek in eerste aanleg als in dit artikel bedoeld.
In afwijking van artikel 282, tweede lid, behoeft geen afschrift van een verweerschrift en de overlegde bescheiden verzonden te worden aan de personen ten behoeve van wie de overeenkomst is gesloten. De rechter kan, in afwijking van artikel 290, eerste en tweede lid, bevelen, dat het verzoekschrift, de verweerschriften, de op de zaak betrekking hebbende bescheiden en de processen-verbaal en zonodig een vertaling hiervan in één of meer andere talen dan de Nederlandse taal op één of meer door hem aan te wijzen internetadressen worden geplaatst, zodanig dat deze door de personen ten behoeve van wie de overeenkomst is gesloten ten behoeve van latere kennisneming kunnen worden opgeslagen. Tevens kan de rechter bevelen dat de verzoekers desverlangd aan een persoon ten behoeve van wie de overeenkomst is gesloten afschriften verstrekken van de in de tweede zin genoemde stukken.
De oproeping van de aan de verzoekers bekende personen ten behoeve van wie de overeenkomst is gesloten geschiedt bij gewone brief, tenzij de rechter anders bepaalt. Bovendien geschiedt de oproeping door aankondiging daarvan in één of meer door de rechter aan te wijzen nieuwsbladen, waarbij tevens rechtspersonen als bedoeld in artikel 1014 worden opgeroepen. Hierbij wordt naast de plaats, de dag en het uur van de terechtzitting telkens op een door de rechter aan te geven wijze melding gemaakt van een korte omschrijving van de overeenkomst en van de gevolgen van toewijzing van het verzoek. Tevens wordt vermeld op welke wijze inzage en afschrift kan worden verkregen van de in het vierde lid genoemde stukken en wordt gewezen op de bevoegdheid om een verweerschrift in te dienen. Tenzij de rechter anders bepaalt, dragen de verzoekers zorg voor de oproeping ingevolge dit lid. De rechter kan gelasten dat de in dit lid bedoelde informatie ook op andere wijze wordt bekend gemaakt. Indien de curator in faillissement de overeenkomst heeft gesloten, gelast de rechter de verzoekers oproeping op een door hem te bepalen wijze van bekende en onbekende schuldeisers. Indien er personen zijn ten behoeve van wie de overeenkomst is gesloten, die geen woonplaats of verblijf in Nederland hebben en een voor Nederland bindende internationale of Unie-regeling niet een wijze van oproeping voorschrijft, gelast de rechter oproeping op een door hem bepaalde wijze van deze personen, zonodig in één of meer andere talen dan de Nederlandse taal.
De rechter kan bevelen dat verzoekers de namen en woonplaatsen van de aan hen bekende personen ten behoeve van wie de overeenkomst is gesloten, uiterlijk op een door de rechter te bepalen dag en op een door hem te bepalen wijze aan hem worden overgelegd. De verzoekers kunnen zich daarbij houden aan de laatste hun bekende woonplaatsen van de in de eerste zin bedoelde personen.
De rechter kan, indien hij de dag en het uur van de behandeling bepaalt, tevens bepalen dat verweerschriften in afwijking van artikel 282, eerste lid, uiterlijk voor een door hem vast te stellen tijdstip voor de behandeling moeten worden ingediend. Artikel 282, vierde lid, mist toepassing.
De rechter kan, op verzoek van partijen of van een van hen dan wel ambtshalve, in elke stand van de procedure een verschijning van partijen ter terechtzitting bevelen teneinde het verloop van de procedure te bespreken en daaromtrent aanwijzingen te verstrekken en bevelen te geven. Partijen verschijnen ter terechtzitting in persoon of bij advocaat. Van het verhandelde wordt een proces- verbaal opgemaakt, dat door de rechter en de griffier wordt ondertekend. Tegen de beslissing om al dan niet een verschijning te bevelen, staat geen voorziening open.

Toelichting

Wanneer een groep gedupeerden en een aansprakelijke partij een overeenkomst sluiten over de afwikkeling van massaschade, kan die overeenkomst verbindend worden verklaard voor iedereen voor wie zij is gesloten. Dit artikel regelt hoe zo'n verzoek eruitziet: wat erin moet staan, welke rechter erover gaat, en hoe alle betrokkenen te horen krijgen dat er over hun schade wordt beslist.

Wat het verzoekschrift moet bevatten

De verzoekers. Hun namen en woonplaatsen; het zijn de partijen die de overeenkomst hebben gesloten, doorgaans een of meer belangenorganisaties samen met de aansprakelijke partij.
De gebeurtenis. Een omschrijving van het voorval of de reeks voorvallen waar de schikking op ziet, bijvoorbeeld een product dat schade veroorzaakte of een misleidende belegging.

- De overeenkomst. Een korte weergave van de regeling zelf, en daarnaast het verzoek en de gronden waarop het rust. De volledige overeenkomst gaat als bijlage mee.

Bij welke rechter

Het gerechtshof Amsterdam is als enige bevoegd om zo'n verzoek in eerste aanleg te behandelen. Dat is uitzonderlijk: normaal begint een zaak bij de rechtbank en is het hof pas in hoger beroep aan zet. Hier is de behandeling in één instantie geconcentreerd, bij één gerecht, zodat de expertise gebundeld blijft en er niet in het hele land verschillend wordt geoordeeld. De uitkomst is een beschikking, want het gaat om een verzoekschriftprocedure.

Hoe de gedupeerden worden bereikt

De verzoekers roepen de hun bekende gedupeerden op bij gewone brief, tenzij het hof iets anders bepaalt. Daarnaast volgt een aankondiging in een of meer aangewezen nieuwsbladen, waarmee ook belangenorganisaties als bedoeld in artikel 1014 Rv worden opgeroepen. In die aankondiging staan de zittingsdatum, een korte omschrijving van de regeling, wat toewijzing betekent, hoe de stukken zijn in te zien en dat wie het er niet mee eens is een verweerschrift kan indienen. Het hof kan bevelen dat de informatie ook op andere manieren wordt verspreid, en kan voor gedupeerden buiten Nederland een eigen wijze van oproeping voorschrijven, zo nodig in andere talen.

Omdat het om grote aantallen mensen kan gaan, gelden soepeler regels voor de stukken. In afwijking van artikel 282 Rv, tweede lid, hoeven een verweerschrift en de daarbij overgelegde bescheiden niet aan iedere gedupeerde te worden toegestuurd. En in afwijking van artikel 290 Rv, eerste en tweede lid, dat over inzage en afschrift gaat, kan het hof bevelen dat de processtukken op een of meer aangewezen internetadressen worden geplaatst, zo nodig vertaald, zodat iedereen ze kan opslaan en nalezen. Wie liever papier wil, kan afschriften opvragen als het hof dat heeft bevolen.

Regie op de procedure

Het hof kan de verzoekers laten opgeven wie de bekende gedupeerden zijn en waar zij wonen, en mag daarvoor een dag en een werkwijze bepalen. Ook kan het een eigen uiterste datum stellen voor het indienen van verweerschriften, los van de gewone termijn. In elke stand van de procedure kan het hof partijen laten verschijnen om het verloop te bespreken; zij komen dan zelf of bij advocaat, en van de zitting wordt een proces-verbaal opgemaakt dat de rechter en de griffier ondertekenen. Tegen de beslissing om zo'n zitting wel of niet te houden staat geen rechtsmiddel open.

In de praktijk

Voor een gedupeerde is de aankondiging het moment om wakker te worden. Wil hij tegenwicht bieden, dan kan hij een verweerschrift indienen binnen de termijn die in de oproeping staat, of aansluiten bij een organisatie die dat voor hem doet. Dit is niet zijn laatste kans: wordt de regeling verbindend verklaard, dan krijgt iedere gerechtigde daarna nog een termijn om zich schriftelijk aan de gevolgen daarvan te onttrekken. Die termijn wordt bij de bekendmaking vermeld; pas als hij ongebruikt verstrijkt, staat de binding aan de regeling en aan de vergoeding vast.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst