Artikel 621 Rechtsvordering (621 Rv)

Loopt het mis tussen de mede-eigenaren van een schip die samen een rederij vormen, dan rijst de vraag waar dat moet worden uitgevochten. Artikel 621 Rv geeft één vast antwoord: bij de rechtbank Rotterdam. Dat geldt ongeacht waar de leden wonen of waar het schip ligt.

Welke zaken het betreft

Het artikel noemt twee soorten zaken. De eerste is de betwisting bedoeld in artikel 8:168 BW. De tweede soort zaken zijn verzoeken tot verkoop van het schip op grond van de regeling over de rederij in afdeling 1 van titel 3 van Boek 8 BW.

Andere geschillen tussen de leden vallen niet onder dit artikel.

Eén rechtbank voor het hele land

Door deze zaken bij de rechtbank Rotterdam te concentreren, komen ze terecht bij een gerecht dat ook andere scheepvaartzaken behandelt. Voor partijen betekent het vooral duidelijkheid: de gewone regels over de woonplaats van de gedaagde of de verweerder spelen hier geen rol.

De waarborg bij verkoop

De tweede zin van het artikel is de belangrijkste voor wie mede-eigenaar is. Verkoop van het schip vindt pas plaats nadat de leden van de rederij en, als die er is, de boekhouder zijn gehoord of behoorlijk zijn opgeroepen. Niemand raakt dus zijn aandeel in een schip kwijt zonder de gelegenheid te hebben gehad zijn kant van het verhaal te vertellen.

Behoorlijk oproepen betekent dat de oproeping de betrokkene ook echt moet kunnen bereiken. Verschijnt hij daarna niet, dan kan de zaak doorgaan; maar een verkoop achter de rug van een medelid om is uitgesloten.

Wat een rederij is

Niet elk schip met meerdere eigenaren hoort bij een rederij in de zin van de wet. Wanneer er sprake is van een rederij, volgt uit de regeling in Boek 8 BW.

Waarom een verkoop nodig kan zijn

Binnen een rederij kunnen de verhoudingen vastlopen: de leden zijn het oneens over de exploitatie, over investeringen of over het einde van de samenwerking. Als er geen andere uitweg is, kan verkoop van het schip een einde maken aan de impasse, waarna de opbrengst tussen de leden wordt verdeeld naar hun aandeel.

Een voorbeeld

Vier mede-eigenaren van een binnenvaartschip verschillen van mening over een kostbare motorrevisie. Twee van hen willen door, twee willen eruit. Wordt om verkoop van het schip verzocht, dan behandelt de rechtbank Rotterdam dat verzoek, en wordt het schip pas verkocht nadat alle vier de leden en de boekhouder zijn gehoord of behoorlijk opgeroepen.

In de praktijk

Voor een lid van een rederij is het belangrijkste te weten dat de bevoegde rechter vastligt en dat een oproeping voor een verkoopverzoek niet moet worden genegeerd. Wie niet verschijnt, laat de gelegenheid voorbijgaan om zijn standpunt over de verkoop van zijn eigen aandeel naar voren te brengen.

Voor de boekhouder betekent het dat hij bij een verkoopverzoek een eigen positie heeft: hij wordt gehoord of opgeroepen, ook al is hij zelf niet altijd mede-eigenaar.