Artikel 556 Rechtsvordering (556 Rv)

Dit artikel regelt wie de ontruiming daadwerkelijk uitvoert en wat er gebeurt met de spullen die nog in het pand staan. De ontruiming zelf is het werk van de deurwaarder. Gaat het om een woning, dan is het college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor het meevoeren en opslaan van de roerende zaken die erin stonden. De kosten daarvan komen om te beginnen voor rekening van de partij die de ontruiming laat uitvoeren, de executant.

Wie de ontruiming doet

Alleen een deurwaarder mag ontruimen. Een verhuurder die zelf de sloten vervangt en de inboedel op straat zet, handelt buiten de wet om, ook als hij een vonnis op zak heeft. De deurwaarder mag zich laten bijstaan door één of twee getuigen. Doet hij dat, dan noteert hij hun naam en woonplaats in zijn proces-verbaal en ondertekenen zij dat stuk mee. Dat proces-verbaal is het bewijsstuk van wat er die dag is aangetroffen en gedaan, en is later vaak het enige houvast bij discussie over vermiste of beschadigde spullen.

De inboedel van een woning

Bij de ontruiming van een pand dat tot bewoning is bestemd, draagt het college van burgemeester en wethouders zorg voor het meevoeren en het opslaan van de roerende zaken die er stonden. De gemeente is dus de partij die de spullen afvoert en bewaart, niet de deurwaarder en niet de verhuurder. Voor de bewaring, de teruggave en de verdere afwikkeling gelden de regels uit de Algemene wet bestuursrecht over meegevoerde en opgeslagen zaken van overeenkomstige toepassing.

Niet alles hoeft mee. Zaken waarvan redelijkerwijs mag worden aangenomen dat de rechthebbende er geen belang bij heeft, mogen meteen worden afgevoerd en vernietigd. Denk aan afval, bedorven etenswaren of kapot meubilair. Waardevolle en persoonlijke spullen vallen daar niet onder; die horen te worden opgeslagen.

Wie de rekening krijgt

De gemeente maakt kosten voor het afvoeren en opslaan en brengt die in rekening bij de executant, met een termijn waarbinnen betaald moet worden. Betaalt de executant niet op tijd, dan kan het college het bedrag bij dwangbevel invorderen. De executant kan die kosten op zijn beurt als kosten van de executie proberen te verhalen op degene die is ontruimd, zodat de rekening uiteindelijk vaak toch daar terechtkomt.

Een voorbeeld. Een huurster wordt ontruimd terwijl zij een deel van haar spullen heeft achtergelaten. De deurwaarder voert de ontruiming uit met een getuige erbij en legt in zijn proces-verbaal vast wat er in de woning stond. De gemeente laat een verhuizer de inboedel afvoeren en opslaan; een kapotte bank en een volle vuilniszak gaan meteen weg. De huurster kan zich bij de gemeente melden om te vragen waar haar spullen zijn opgeslagen en onder welke voorwaarden zij die terugkrijgt.

In de praktijk

Voor wie een ontruiming boven het hoofd hangt, is de belangrijkste les: haal zelf op tijd weg wat u wilt houden, en zeker de papieren, medicijnen en persoonlijke documenten. Wat achterblijft, verdwijnt niet zonder meer, maar het opsporen en terughalen ervan kost tijd en geld, en niet alles wordt bewaard. Voor de verhuurder of andere executant geldt dat hij de ontruiming niet in eigen hand mag nemen en dat hij rekening moet houden met een voorschot voor de gemeentelijke kosten.