Artikel 507b Rechtsvordering (507b Rv)

Een koper van een woning kan zijn koopovereenkomst laten inschrijven in de openbare registers. Die inschrijving beschermt hem tegen beslagen die daarna nog op het huis worden gelegd: de levering gaat gewoon door. Voor de schuldeiser die net te laat was, zou dat betekenen dat zijn beslag verdampt. Dit artikel voorkomt dat en laat het beslag na de levering rusten op het deel van de koopsom dat de notaris voor de verkoper onder zich houdt.

Wanneer de regel geldt

Er zijn twee voorwaarden. Het beslag moet zijn gelegd nadat de koop op de voorgeschreven wijze in de openbare registers is ingeschreven; het Burgerlijk Wetboek regelt die inschrijving en de gevolgen ervan. En de levering moet hebben plaatsgevonden binnen de termijn die het Burgerlijk Wetboek aan die inschrijving verbindt. Wordt er later geleverd, dan is de bescherming van de koper uitgewerkt en heeft het beslag zijn gewone werking op het pand zelf.

Van het pand naar het geld

Is aan de voorwaarden voldaan, dan schuift het beslag door naar de koopsom. Praktisch komt het erop neer dat de notaris niet zonder meer aan de verkoper mag uitbetalen: op het bedrag dat hij voor de verkoper onder zich heeft, ligt beslag. De koper krijgt zijn woning schoon geleverd, terwijl de schuldeiser verhaal houdt op wat de verkoper aan de verkoop overhoudt.

De regels van het derdenbeslag

Voor de verdere afwikkeling verklaart het tweede lid een aantal bepalingen over derdenbeslag van overeenkomstige toepassing. De notaris komt daarmee in de positie van een derde onder wie beslag ligt: hij moet verklaren wat hij onder zich houdt en mag dat bedrag niet zomaar doorbetalen. De beslaglegger krijgt zijn geld dus via de notaris en niet rechtstreeks van de koper.

Een voorbeeld. Een verkoper heeft zijn woning verkocht en de koop is ingeschreven. Een schuldeiser legt daarna beslag. Bij de levering, kort daarop, betaalt de koper de koopsom aan de notaris. Nadat de hypotheek van de verkoper is afgelost, blijft er een bedrag over; daarop rust het beslag en dat komt niet vrij naar de verkoper.

In de praktijk

Voor de koper is dit geruststellend: een beslag dat na de inschrijving van zijn koop wordt gelegd, hoeft de levering niet te blokkeren, mits er tijdig wordt geleverd. Voor de verkoper betekent het dat een deel van de opbrengst wordt bevroren en dat hij dat pas terugziet als de zaak met de schuldeiser is geregeld. Voor de schuldeiser is de les dat hij ook na een ingeschreven koop nog kan handelen — maar dan gericht op het geld dat bij de notaris terechtkomt.