Artikel 447 Rechtsvordering (447 Rv)

Dit artikel bepaalt wat een deurwaarder bij u thuis moet laten staan. Het beschermt de basis van het dagelijks bestaan: uw huisraad, uw kleding, uw eten, de spullen die u nodig hebt om te werken of te studeren, uw persoonlijke bezittingen en uw huisdieren. Toch kan er in twee gevallen beslag op worden gelegd: wanneer zo'n zaak in de gegeven omstandigheden bovenmatig is, en wanneer de vordering nu juist met die zaak of dat dier zelf te maken heeft, zoals een onbetaalde rekening voor de aanschaf of de reparatie ervan (artikel 448 Rv).

Waarop geen beslag mag worden gelegd

• De inboedel van de woning. Wat volgens artikel 3:5 BW tot de inboedel hoort van de woning die de schuldenaar bewoont: in hoofdzaak het meubilair en het huisraad waarmee een woning is ingericht. Die wettelijke omschrijving kent zelf ook uitzonderingen, zodat niet alles wat in de woning staat vanzelf onder dit onderdeel valt. Een zaak die buiten de inboedel valt, kan nog wel door een van de andere onderdelen van de lijst worden beschermd.
• Kleding. Die van de schuldenaar zelf en van de huisgenoten die tot zijn gezin behoren.
• Eten in huis. De voorraad levensmiddelen die in de woning aanwezig is.
• Persoonlijke verzorging en dagelijkse behoeften. De zaken die de schuldenaar en zijn gezinsleden daarvoor redelijkerwijs nodig hebben.
• Werk, scholing en studie. De zaken in de woonruimte die zij redelijkerwijs nodig hebben om de noodzakelijke middelen van bestaan te verwerven, of voor scholing en studie.
• Zaken van hoogstpersoonlijke aard. Voorwerpen waarvan de waarde vooral in de persoonlijke band ligt, zoals foto's, brieven en herinneringen.
• Gezelschapsdieren. De huisdieren van de schuldenaar en zijn gezinsleden, en de zaken die nodig zijn om die dieren te verzorgen.

De gedachte achter deze lijst is dat verhaal niet zo ver mag gaan dat iemand niet meer normaal kan leven, werken of leren. Naast dit verbod geldt bij beslag op inkomen de beslagvrije voet, en verbiedt artikel 441 Rv het beslag waarvan de opbrengst de kosten niet dekt.

De uitzondering voor bovenmatige zaken

Het tweede lid laat beslag wel toe op zaken die in de gegeven omstandigheden bovenmatig zijn. Het gaat dan om de eerste zes categorieën; gezelschapsdieren vallen daarbuiten, zodat op een huisdier alleen langs de weg van artikel 448 Rv beslag kan worden gelegd. Wat bovenmatig is, hangt af van de situatie: een televisie is dat niet, drie televisies of een uitzonderlijk kostbaar toestel kunnen dat wel zijn. Bij algemene maatregel van bestuur kan nader worden vastgesteld welke zaken als bovenmatig gelden, ook door de aanwezigheid van andere, al dan niet gelijksoortige zaken, en tot welke waarde bovenmatigheid niet wordt aangenomen. Het vierde lid maakt het bovendien mogelijk om langs die weg nog andere zaken van beslag uit te sluiten.

Het derde lid bevat een praktische verzachting. Wordt beslag gelegd op een bovenmatige zaak die de geëxecuteerde of zijn gezinsleden redelijkerwijs niet kunnen missen, dan moet de deurwaarder de gelegenheid geven die zaak te vervangen door een vergelijkbare zaak die niet bovenmatig is. Er wordt dus geen wasmachine weggehaald zonder dat er een gewone voor terug kan komen.

Een voorbeeld. Bij een gezin met schulden staat een grote, dure televisie in de kamer en verder gewone inboedel. De inboedel blijft staan, de kleding en de voorraad in de kast ook, en de hond blijft waar hij is. Op de televisie kan beslag worden gelegd omdat die als bovenmatig kan gelden, maar het gezin krijgt de gelegenheid er een gewoon toestel voor in de plaats te zetten.

In de praktijk

Wordt er beslag gelegd op iets wat volgens u onder dit artikel valt, zeg dat dan ter plaatse en herhaal het schriftelijk bij het kantoor uit het exploot; leg uit waarvoor u de zaak nodig hebt, bijvoorbeeld voor uw werk of uw opleiding. Levert dat niets op, dan kunt u opheffing van het beslag vragen aan de voorzieningenrechter langs de weg van artikel 438 Rv. Maak foto's van wat er is meegenomen en bewaar het proces-verbaal met de lijst.