Artikel 475da Rv: De hoogte van de beslagvrije voet

Artikel 475da Rv is het rekenhart van de regeling: hier staat hoeveel iemand met beslag maandelijks moet overhouden. De wet onderscheidt vier leefsituaties, met voor elk een maximumbedrag: de alleenstaande, de alleenstaande ouder, gehuwden zonder kinderen en gehuwden met een of meer kinderen. Gehuwd betekent hier meer dan getrouwd zijn: artikel 475ab Rv ontleent dat begrip aan de Participatiewet, waardoor ook geregistreerde partners eronder vallen en evenzeer twee mensen die samen een huishouden draaiende houden. Wie met een partner een huishouden deelt, valt dus niet onder de alleenstaanden, en dat scheelt zowel in het maximum als in de berekening. Onder die maxima volgt de precieze voet uit een formule die met het inkomen meeloopt.

Hoe de voet is opgebouwd

De formule oogt ingewikkeld, maar de gedachte erachter is eenvoudig. De basis is een percentage van de bijstandsnorm die bij de leefsituatie hoort. Daarbovenop komen bedragen die aansluiten bij de tegemoetkomingen waarop iemand met een laag inkomen recht heeft: een deel voor de zorgkosten, ontleend aan de systematiek van de zorgtoeslag, en een deel voor de woonlasten, ontleend aan de huurtoeslag. Bij kinderen komt daar een deel bij dat is afgeleid van het kindgebonden budget. Naarmate het inkomen stijgt, lopen die onderdelen terug, precies zoals de toeslagen zelf aflopen.

Het resultaat is een voet die met het inkomen meebeweegt, maar nooit boven het maximum van het eerste lid uitkomt. Die maxima worden twee keer per jaar aangepast, per 1 januari en per 1 juli, en bekendgemaakt in de Staatscourant. Kijk dus altijd naar de bedragen die op dat moment gelden.

Wonen in het buitenland

Heeft de geëxecuteerde volgens de basisregistratie personen geen woonadres in Nederland, dan bedraagt de beslagvrije voet een vast percentage van de bijstandsnorm voor gehuwden. Heeft hij wel een vaste woon- of verblijfplaats buiten Nederland, dan wordt de voet vermenigvuldigd met een factor die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur is vastgesteld. Zo wordt rekening gehouden met het feit dat het leven in het ene land duurder is dan in het andere.

Verhoging bij hoge woonkosten

Voor wie duur woont, kan de standaardvoet te krap zijn. Liggen de woonkosten ten minste een tiende hoger dan het bedrag dat in de huurtoeslagwetgeving als grens geldt, dan wordt de voet op verzoek van de geëxecuteerde verhoogd met het bedrag waarmee de woonkosten die grens plus die opslag overstijgen. De verhoging geldt zolang die woonkosten er zijn, met een bovengrens die bij ministeriële regeling wordt bepaald. Is de geëxecuteerde gehuwd, dan wordt het verzoek toegewezen voor zover het niet beslagen inkomen van de echtgenoot niet toereikend is om de hogere woonkosten te dragen.

• Verlenging. Op verzoek kan de verhoogde voet nog ten hoogste zes maanden doorlopen, als de vordering waarvoor beslag ligt binnen die termijn helemaal kan worden voldaan.
• Eigen woning of een huurwoning zonder recht op huurtoeslag. Wie zijn eigen woning bewoont, of een huurwoning die niet onder de huurtoeslagregeling valt, en onder een in de wet genoemde inkomensgrens blijft, kan om een verhoging vragen; hoe die wordt berekend, is bij of krachtens algemene maatregel van bestuur geregeld.

- Bewijs. Bij een verzoek van een huurder kan de beslaglegger verlangen dat een voorgeschreven bewijsstuk wordt overgelegd.

Een voorbeeld

Een alleenstaande ouder met loonbeslag betaalt een huur die ruim boven de grens van de huurtoeslagregeling ligt. Zonder verzoek rekent de deurwaarder met de standaardvoet en houdt zij te weinig over om huur en boodschappen te betalen. Dient zij een verzoek in met haar huurcontract en betaalbewijzen, dan wordt de voet verhoogd met het deel waarmee haar woonkosten de grens plus de opslag overschrijden.

In de praktijk

De verhogingen komen er niet vanzelf: de wet zegt uitdrukkelijk dat zij op verzoek van de geëxecuteerde worden toegepast. Wie duur woont, moet dus zelf aan de bel trekken bij de deurwaarder en zijn woonlasten met stukken onderbouwen. Controleer verder of de deurwaarder van de juiste leefsituatie is uitgegaan, want dat bepaalt zowel het maximum als de opbouw van de voet. En houd er rekening mee dat de bedragen halfjaarlijks veranderen, zodat een berekening van vorig jaar niet meer klopt.