- De rechter bepaalt dag en uur waarop de behandeling aanvangt. Hij beveelt tevens oproeping van de appellant, van de verzoeker in eerste aanleg en van de in eerste aanleg in de procedure verschenen belanghebbenden. Bovendien kan hij te allen tijde belanghebbenden, bekende of onbekende, doen oproepen.
- Indien aangaande dezelfde beschikking meer beroepschriften zijn ingediend, kan voeging worden bevolen.
- Iedere belanghebbende kan een verweerschrift indienen. Door belanghebbenden die in hoger beroep zijn opgeroepen, moet het verweerschrift worden ingediend binnen vier weken na de toezending aan hen van een afschrift van het beroepschrift, tenzij de rechter anders bepaalt.
- Indien een belanghebbende incidenteel hoger beroep heeft ingesteld, kunnen de appellant en de in hoger beroep opgeroepen belanghebbenden daartegen binnen vier weken na de toezending aan hen van een afschrift van het verweerschrift waarbij dit incidentele hoger beroep is ingesteld, een verweerschrift indienen, tenzij de rechter anders bepaalt.
Artikel 361 Rv: Het verloop van het beroep tegen een beschikking
Het verloop van het beroep tegen een beschikking
Wettekst
Toelichting
Na indiening van het beroepschrift neemt het gerechtshof het initiatief. Artikel 361 Rv beschrijft hoe de procedure verder loopt: het hof bepaalt dag en uur van de behandeling en beveelt de oproeping van de appellant, van degene die in eerste aanleg het verzoek deed en van de belanghebbenden die daar in de procedure zijn verschenen. Daarnaast kan het hof op elk moment andere belanghebbenden laten oproepen, bekende zowel als onbekende.
Wie er worden opgeroepen
De kring van betrokkenen ligt niet vast bij het begin. Blijkt tijdens de behandeling dat iemand anders een eigen belang heeft bij de uitkomst, dan kan het hof hem alsnog oproepen. Dat past bij het karakter van de verzoekschriftprocedure, waarin niet twee partijen tegenover elkaar staan maar iedereen die het aangaat gehoord moet kunnen worden.
Meer beroepschriften tegen dezelfde beschikking
Het komt voor dat verschillende betrokkenen los van elkaar in beroep gaan tegen dezelfde beschikking. Dan kan het hof voeging bevelen, zodat de zaken samen worden behandeld. Dat voorkomt dubbel werk en tegenstrijdige beslissingen over één en dezelfde beschikking.
Het verweerschrift en de termijn van vier weken
Iedere belanghebbende kan een verweerschrift indienen. Voor wie in hoger beroep is opgeroepen, geldt daarbij een termijn: vier weken na de toezending van een afschrift van het beroepschrift, tenzij het hof iets anders bepaalt. Die termijn is kort. Wie een afschrift in de bus krijgt, moet dus meteen in actie komen en een advocaat inschakelen.
Reageren op incidenteel beroep
Stelt een belanghebbende in zijn verweerschrift incidenteel hoger beroep in, dan krijgen de appellant en de andere opgeroepen belanghebbenden de gelegenheid daarop te antwoorden. Ook daarvoor geldt vier weken, gerekend vanaf de toezending van het verweerschrift waarin dat incidentele beroep is opgenomen, tenzij het hof anders beslist. Zo kan niemand worden overvallen door bezwaren die pas in tweede instantie boven tafel komen.
Een voorbeeld. Twee belanghebbenden gaan ieder in beroep tegen dezelfde beschikking. Het hof voegt de zaken en roept beiden op, samen met de verzoeker uit de eerste aanleg. Eén van hen stelt in zijn verweerschrift incidenteel beroep in; de anderen krijgen daarop vier weken om te reageren, waarna er één zitting volgt waarop alles aan de orde komt.
In de praktijk
Houd uw post in de gaten zodra u weet dat er beroep is ingesteld: de termijn van vier weken loopt vanaf de toezending, niet vanaf het moment waarop u ertoe komt de envelop te openen. Heeft u meer tijd nodig, vraag daar dan tijdig om bij het hof met opgave van redenen. En laat u niet verrassen door een oproeping: ook wie in eerste aanleg niet meedeed, kan in hoger beroep alsnog in de procedure worden betrokken.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie moet worden opgeroepen bij onderhandse executie?
Een hypotheekhouder vroeg goedkeuring van een onderhandse verkoop in plaats van een veiling; in hoger beroep werd de beschikking vernietigd omdat niet alle belanghebbenden waren opgeroepen. De Hoge Raad besliste dat tegen zo'n goedkeuring in beginsel geen hoger beroep openstaat, maar dat dit verbod kan worden doorbroken bij schending van hoor en wederhoor. Verder oordeelde hij dat niet alle belanghebbenden hoeven te worden opgeroepen, maar alleen degenen die te kennen hebben gegeven gehoord te willen worden. In hoger beroep moest de beoogde koper wel worden opgeroepen, omdat zij in eerste aanleg als belanghebbende was verschenen.
-
Wie is belanghebbende in een familiezaak?
In antwoord op prejudiciële vragen over wie belanghebbende is in familiezaken, zet de Hoge Raad uiteen wat die hoedanigheid in hoger beroep meebrengt. Als belanghebbende is de andere ouder op grond van artikel 361 lid 3 Rv bevoegd een verweerschrift in te dienen in het principale appel, en kan zij daarnaast alsnog incidenteel appel instellen, ook na afloop van de termijn en na berusting.
-
Mag de ouder zonder gezag in beroep bij een OTS?
De vraag was of een ouder die het ouderlijk gezag niet heeft, belanghebbende is in een procedure over (verlenging van) de ondertoezichtstelling van zijn kind, en dus hoger beroep kan instellen. De Hoge Raad antwoordt ontkennend: door de beslissing tot ondertoezichtstelling worden de rechten en verplichtingen van die ouder niet rechtstreeks geraakt, omdat hij voor de maatregel al geen gezag uitoefende en de maatregel niet in de weg staat aan omgang met het kind. Hij is daarom geen belanghebbende, en kan ook aan die hoedanigheid geen recht van hoger beroep ontlenen.
-
Het verweerschrift sluit het debat af
De Hoge Raad past de tweeconclusieregel toe op de verzoekschriftprocedure in hoger beroep. Nadat het in artikel 361 lid 3 Rv bedoelde verweerschrift is ingediend, is de mogelijkheid om verweren aan te voeren die niet in het verlengde liggen van de afgebakende rechtsstrijd beperkt tot de in de rechtspraak aanvaarde uitzonderingen, waaronder ondubbelzinnige toestemming van de wederpartij.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.