- Tegen eindbeschikkingen in zaken als bedoeld in artikel 261 staat, behoudens berusting, hoger beroep open.
- Door de verzoeker en door de in de procedure verschenen belanghebbenden moet het hoger beroep worden ingesteld binnen drie maanden, te rekenen van de dag van de uitspraak en door andere belanghebbenden binnen drie maanden na de betekening daarvan of nadat de beschikking hun op andere wijze bekend is geworden. De artikelen 340 en 350, tweede lid, zijn van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de nieuwe termijn van hoger beroep openstaat voor degene die beroep in cassatie heeft ingesteld. Bij het beroepschrift worden zoveel afschriften gevoegd als er anderen dan hij in eerste aanleg zijn opgeroepen.
- De termijn loopt in zaken die volgens afdeling 7 van titel 5 van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek met een verzoekschrift moeten worden ingeleid, vanaf de dag van de uitspraak, behoudens voor zover het niet verschenen belanghebbenden betreft die, hoewel zij ten tijde van de indiening van het verzoekschrift bekend waren, niet bij name, en zo zij toen onbekend waren, in het geheel niet zijn opgeroepen. Voor de in de vorige zin bedoelde belanghebbenden loopt de termijn vanaf de betekening van de beschikking of het tijdstip waarop de beschikking hun op andere wijze bekend geworden is. Hetzelfde geldt in zaken betreffende executele en vereffening van een nalatenschap.
- Van tussenbeschikkingen kan hoger beroep slechts tegelijk met dat van de eindbeschikking worden ingesteld, tenzij de rechter anders heeft bepaald.
- Indien hoger beroep is ingesteld, kan ondanks het verstrijken van de in de eerste zin van het tweede lid genoemde termijn en ondanks berusting ieder van de aldaar genoemde personen alsnog bij verweerschrift incidenteel hoger beroep instellen.
←
Terug 234 · Alsnog uitvoerbaar bij voorraad tijdens een lopend rechtsmiddel
Verder 359 · Het beroepschrift tegen een beschikking
→
Artikel 358 Rv: De termijn voor hoger beroep tegen een beschikking
De termijn voor hoger beroep tegen een beschikking
Wettekst
Toelichting
Een verzoekschriftprocedure eindigt in een beschikking, en ook daartegen staat hoger beroep open. Artikel 358 Rv regelt wanneer en door wie dat moet worden ingesteld. Het gaat om eindbeschikkingen in de zaken die met een verzoekschrift worden ingeleid, en het beroep staat open behoudens berusting: wie zich bij de beschikking heeft neergelegd, kan er niet meer van in beroep komen.
De termijn van drie maanden
Voor de verzoeker en voor de belanghebbenden die in de procedure zijn verschenen, geldt een termijn van drie maanden, gerekend vanaf de dag van de uitspraak. Zij waren bij de zaak betrokken en worden geacht de datum te kennen. Voor andere belanghebbenden begint de termijn later: bij hen loopt zij drie maanden vanaf de betekening van de beschikking of vanaf het moment waarop zij er op een andere manier van op de hoogte raakten.
Erfrechtelijke zaken
Voor een beperkte groep zaken geldt een eigen regeling: zaken die volgens de afdeling van het Burgerlijk Wetboek over het bij uiterste wil ingestelde bewind met een verzoekschrift moeten worden ingeleid, en zaken over executele en de vereffening van een nalatenschap. Daar loopt de termijn in beginsel vanaf de dag van de uitspraak. Dat is anders voor niet verschenen belanghebbenden die bekend waren maar niet bij name zijn opgeroepen, en voor belanghebbenden die toen onbekend waren en helemaal niet zijn opgeroepen: voor hen telt de betekening of de dag waarop zij het te weten kwamen. Voor de overige erfrechtelijke verzoekschriftzaken blijft de hoofdregel hierboven gelden.
Tussenbeschikkingen
Tegen een tussenbeschikking kunt u in beginsel pas opkomen tegelijk met het hoger beroep tegen de eindbeschikking. Dat voorkomt dat een procedure telkens wordt onderbroken. De rechter kan anders bepalen en tussentijds hoger beroep openstellen; vraag daar tijdig om als een tussenbeslissing bepalend is voor de rest van de zaak.
Incidenteel hoger beroep
Is er eenmaal hoger beroep ingesteld, dan kunnen de anderen daarop aanhaken. Zij kunnen alsnog incidenteel hoger beroep instellen bij verweerschrift, zelfs als hun eigen termijn al is verstreken en zelfs als zij in de beschikking hadden berust. Wie dus een beschikking accepteerde omdat hij ervan uitging dat de zaak klaar was, krijgt een nieuwe kans zodra een ander het beroep opent.
Een voorbeeld. Een belanghebbende is tevreden met twee van de drie beslissingen in een beschikking en laat de beroepstermijn lopen. Twee weken voor het einde van die termijn stelt een ander hoger beroep in. Hij kan dan bij verweerschrift alsnog incidenteel beroep instellen over het onderdeel waarmee hij het niet eens was.
Wie beroep in cassatie instelde tegen een beschikking die daarvoor niet vatbaar bleek, is niet meteen uitgeprocedeerd: de regeling over de nieuwe termijn geldt hier van overeenkomstige toepassing, en die nieuwe termijn staat open voor degene die dat cassatieberoep had ingesteld.
In de praktijk
Noteer de uitspraakdatum en reken vanaf die dag, niet vanaf de dag waarop u de beschikking ontving. Bent u niet in de procedure verschenen, bewaar dan de envelop of het exploot waarmee u de beschikking kreeg: daaruit blijkt wanneer uw termijn begon. En voeg bij uw beroepschrift genoeg afschriften voor iedereen die in de eerste aanleg is opgeroepen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer begint en eindigt de beroepstermijn?
Een hof had een hoger beroep tegen een beschikking van 29 februari niet-ontvankelijk geoordeeld omdat het beroep pas op 31 mei was ingesteld. De Hoge Raad houdt dat oordeel in stand en verwerpt het beroep. De woorden 'te rekenen van de dag van de uitspraak' in onder meer art. 339 lid 1 Rv betekenen dat de dag van de uitspraak zelf niet meetelt, zodat de termijn begint te lopen op de dag daarna. Dat brengt echter niet mee dat de termijn pas verstrijkt op de laatste dag van de maand drie maanden later: de laatste dag van de termijn ligt niet later dan drie maanden na de dag van de uitspraak zelf.
-
Wie geldt als verschenen belanghebbende?
Of de beroepstermijn loopt vanaf de uitspraak of pas vanaf de bekendmaking hangt ervan af of iemand als verschenen belanghebbende moet worden aangemerkt. De Hoge Raad oordeelt dat een partij die in het verzoekschrift als wederpartij is genoemd en die door een advocaat schriftelijk verweer heeft laten voeren, verschenen belanghebbende is in de zin van artikel 358 lid 2 Rv; deelname aan de mondelinge behandeling bevestigt dat. Voor haar liep de termijn dus vanaf de dag van de uitspraak.
-
Vertrouwen op een mededeling over hoger beroep
Onderaan een tussenbeschikking stond een ongeclausuleerde mededeling dat daartegen hoger beroep kon worden ingesteld; het hof verklaarde de appellante toch niet-ontvankelijk. De Hoge Raad oordeelt dat zij die mededeling redelijkerwijs zo heeft kunnen opvatten dat de rechtbank op de voet van artikel 358 lid 4 Rv tussentijds hoger beroep had opengesteld. Een partij mag op zo'n mededeling in de beschikking afgaan.
-
Tot wanneer kan incidenteel appel worden ingesteld?
Op grond van artikel 358 lid 5 Rv kan een partij ook na het verstrijken van de appeltermijn van het tweede lid nog incidenteel hoger beroep instellen bij haar verweerschrift in het principaal appel. De vraag was tot welk moment zij daartoe in een alimentatiezaak gelegenheid heeft. De Hoge Raad oordeelt dat uit de wetsgeschiedenis van artikel 801 lid 1 Rv niet volgt dat de wetgever heeft willen afwijken van de algemene regel van artikel 282 lid 1 Rv, die via artikel 362 Rv ook in hoger beroep geldt, dat een verweerschrift kan worden ingediend tot de aanvang van de mondelinge behandeling. De opvatting dat de termijn van artikel 801 lid 1 Rv tevens een termijn is voor het instellen van incidenteel hoger beroep is dus onjuist.
-
Welk rechtsmiddel tegen de beslissing op verzet?
Een erfgenaam kwam in verzet tegen de uitdelingslijst van de vereffenaar; de kantonrechter wees het verzet af. De Hoge Raad oordeelde dat de verwijzing naar de Faillissementswet in dit artikel betekent dat de regeling van die wet uitgangspunt is en niet uitzondering, ook waar het om rechtsmiddelen gaat. Daardoor staat tegen de beslissing op het verzet uitsluitend beroep in cassatie open, en niet hoger beroep. De algemene regel dat tegen beschikkingen hoger beroep openstaat, wijkt hiervoor.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.