Artikel 145 Rv: De schorsende werking van verzet

Artikel 145 Rv zegt wat verzet doet met de uitvoering van het verstekvonnis. Wordt het verzet op tijd en op de voorgeschreven wijze gedaan, dan wordt de tenuitvoerlegging geschorst en mag de deurwaarder niet verder. Daarop bestaat één uitzondering, en die geldt in de meeste zaken: was het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan gaat de executie gewoon door.

De hoofdregel

Schorsing betekent dat de executie stilvalt zolang het verzet loopt. Het vonnis blijft bestaan, maar er mag niets meer op worden gebouwd: geen executoriaal beslag, geen verkoop, geen ontruiming. De gedachte erachter is eenvoudig: door het verzet wordt de zaak heropend en staat nog niet vast of de veroordeling standhoudt. Blijvend hoeft die stilstand overigens niet te zijn. De oorspronkelijke eiser kan in de heropende zaak bij incidentele vordering alsnog om uitvoerbaarverklaring bij voorraad vragen (artikel 234 Rv). Wijst de rechter dat toe, dan valt de grond voor de schorsing weg en kan er weer worden geëxecuteerd.

Aan die schorsing zitten twee voorwaarden. Het verzet moet binnen de termijn van artikel 143 Rv zijn gedaan, en het moet in de juiste vorm zijn gedaan: bij exploot van dagvaarding, met de inhoud die artikel 146 Rv voorschrijft. Een boze brief aan de wederpartij of een telefoontje naar de griffie schorst niets.

De uitzondering die de regel is geworden

Uitvoerbaar bij voorraad betekent dat een vonnis mag worden uitgevoerd hoewel er nog een rechtsmiddel tegen openstaat. Eisers vragen die verklaring vrijwel standaard, en zij wordt vrijwel standaard gegeven. Staat zij in het verstekvonnis, dan houdt uw verzet de deurwaarder niet tegen: het beslag blijft liggen, de verkoop kan doorgaan en een ontruiming mag worden aangezegd.

Wat u dan nog kunt doen

Wie meent dat verder executeren onaanvaardbaar is, kan een kort geding over de tenuitvoerlegging aanspannen bij de voorzieningenrechter. Daar wordt beoordeeld of de schuldeiser misbruik maakt van zijn bevoegdheid om te executeren, bijvoorbeeld omdat het vonnis op een kennelijke misslag berust of omdat voortzetting een noodtoestand oplevert. In de rechtspraak is die maatstaf streng: de enkele stelling dat het vonnis onjuist is, volstaat niet.

Loopt er beslag op loon of uitkering, let dan ook op de beslagvrije voet: een deel van het inkomen moet buiten het beslag blijven. Klopt de berekening niet, spreek de deurwaarder daar dan schriftelijk op aan en vraag om herberekening.

Een voorbeeld

Een klant wordt bij verstek veroordeeld tot betaling van een factuur, uitvoerbaar bij voorraad. Hij doet keurig binnen de termijn verzet. Toch legt de deurwaarder beslag op zijn bankrekening, en dat mag, want de uitvoerbaarheid bij voorraad blijft door het verzet in stand. Wil hij het beslag van tafel voordat in de verzetprocedure is beslist, dan moet hij daarvoor naar de voorzieningenrechter.

In de praktijk

Lees een verstekvonnis dus altijd op dit punt na. Staat er dat het uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, ga er dan van uit dat verzet alleen de zaak heropent en de executie niet stopt. Houd rekening met twee sporen naast elkaar: de verzetprocedure over de vordering zelf, en zo nodig een kort geding over de vraag of er intussen mag worden geëxecuteerd.