De gedaagde tegen wie verstek is verleend, heeft, zolang het eindvonnis nog niet is gewezen, de bevoegdheid om alsnog in het geding te verschijnen, of om alsnog het griffierecht te voldoen, waardoor de gevolgen van het tegen hem verleende verstek vervallen, behalve ten aanzien van de daardoor veroorzaakte kosten.
Artikel 142 Rv: Het zuiveren van verstek vóór het eindvonnis
Het zuiveren van verstek vóór het eindvonnis
Wettekst
Toelichting
Wie een dagvaarding heeft laten liggen en daardoor in verstek is geraakt, is de zaak daarmee nog niet kwijt. Volgens artikel 142 Rv mag hij, zolang het eindvonnis nog niet is gewezen, alsnog in het geding verschijnen of alsnog het griffierecht betalen. Doet hij dat, dan vervallen de gevolgen van het verstek en gaat de zaak verder alsof hij er vanaf het begin bij was. Alleen de kosten die door zijn verzuim zijn ontstaan, blijven voor zijn rekening.
Zuivering van het verstek
In de praktijk heet dit het zuiveren van het verstek. Het is geen rechtsmiddel en geen nieuwe procedure: u hoeft niets te dagvaarden en niets in te stellen. U meldt zich op de rol, stelt waar dat moet een advocaat, en betaalt het griffierecht. Vanaf dat moment bent u gewoon partij, mag u verweer voeren en wordt er op tegenspraak beslist.
De wet noemt twee vormen van herstel naast elkaar, omdat er ook twee manieren zijn om in verstek te raken. Wie helemaal niet verscheen, verschijnt alsnog. Wie zich wel meldde maar het griffierecht liet liggen, betaalt alsnog.
Tot wanneer het kan
De wettekst legt de grens bij het eindvonnis: het vonnis waarmee de rechter in deze instantie over de vordering beslist. De wet stelt de vraag dus zo: heeft de rechter in deze instantie al bij eindvonnis over de vordering beslist? Er kan echter al bij de eerste gelegenheid na het verstek einduitspraak worden gedaan, zodat de beschikbare tijd kort kan zijn. Is het eindvonnis gewezen, dan is zuivering niet meer mogelijk en bent u aangewezen op verzet volgens artikel 143 Rv, met de termijnen die daar gelden.
Wat er blijft hangen
Zuivering wist het verstek uit, maar niet de rekening. De kosten die door het verstek zijn veroorzaakt, komen op grond van deze bepaling en van artikel 141 Rv voor rekening van de partij die te laat was. Ook wat er gebeurde in de tijd dat u er niet was, blijft staan: verrichte proceshandelingen worden niet overgedaan.
In de praktijk
Een ondernemer krijgt een dagvaarding en legt die opzij tot na de vakantie. Als hij twee weken later een bericht van de rechtbank ziet waarin staat dat tegen hem verstek is verleend, is het vonnis nog niet gewezen. Hij schakelt direct een advocaat in, die zich op de eerstvolgende roldatum stelt en het griffierecht laat betalen. Het verstek is daarmee gezuiverd en hij kan alsnog verweer voeren tegen de vordering.
Voor wie merkt dat hij een termijn heeft gemist, is het moment van het eindvonnis dus beslissend: tot dan kan het verstek nog worden gezuiverd, daarna resteert alleen verzet.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Verstek zuiveren door alsnog te betalen
Tegen een geïntimeerde was verstek verleend omdat het griffierecht niet was betaald; de advocaat betaalde dat later alsnog. De Hoge Raad overwoog dat die betaling, via art. 353 lid 1 in verbinding met art. 142 Rv, het verstek zuiverde, zodat de daarna gewezen arresten als op tegenspraak gewezen arresten gelden en daartegen geen verzet maar alleen cassatieberoep openstaat. Omdat het hof de zaak toch als verstekzaak bleef behandelen en uit het roljournaal nooit bleek dat het verstek was gezuiverd, aanvaardde de Hoge Raad voor dit geval een uitzondering.
-
Verstek zuiveren in de cassatieprocedure
Het ging om de vraag of een verweerder in cassatie die het verstek zuivert nog incidenteel beroep kan instellen. De Hoge Raad overwoog dat de verweerder tegen wie verstek is verleend bevoegd is alsnog in het geding te verschijnen zolang de einduitspraak nog niet is gedaan, waardoor de gevolgen van het verstek vervallen behalve ten aanzien van de daardoor veroorzaakte kosten, en dat hij dan nog een verweerschrift kan indienen en incidenteel beroep kan instellen. De eisen van een goede procesorde kunnen aan die bevoegdheid tot zuivering wel grenzen stellen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.