Artikel 137 Rv: Het moment waarop de tegeneis moet worden ingesteld

Een tegeneis kent maar één moment: dat van het antwoord. Wie zijn eigen vordering pas later bedenkt, kan haar in deze procedure niet meer instellen. Dit artikel legt dat vast en verbindt er nog een eis aan over de onderbouwing.

Direct bij het antwoord

De eis in reconventie wordt ingesteld in hetzelfde stuk waarin de gedaagde zijn verweer voert, of tegelijk daarmee. Dat sluit aan op de regel dat de gedaagde al zijn verweren tegelijk naar voren moet brengen. Het idee erachter is dat na het antwoord voor iedereen vaststaat wat er in deze procedure aan de orde is.

Wat er gebeurt als u te laat bent

Bent u het moment voorbij, dan is de weg naar een tegeneis in deze zaak afgesloten. Uw vordering is daarmee niet verdwenen: u kunt een eigen procedure beginnen. Maar dan betaalt u opnieuw griffierecht, loopt de zaak apart en bestaat het risico dat twee rechters zich over dezelfde verhouding buigen.

In sommige gevallen kunt u uw punt nog wel als verweer maken. Een beroep op verrekening bijvoorbeeld strekt ertoe de vordering van de eiser te laten verminderen of vervallen, maar het levert u geen eigen veroordeling op waarmee u het meerdere kunt innen.

Bewijs en getuigen erbij

Het voorschrift uit artikel 111 Rv, derde lid, geldt hier van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat u bij de tegeneis moet vermelden welke verweren de wederpartij daartegen heeft aangevoerd en op welke gronden, en over welke bewijsmiddelen en getuigen u beschikt. U treedt met uw tegeneis immers zelf op als eisende partij en dan gelden de eisen die aan een eiser worden gesteld.

Voldoet u daar niet aan, dan is de tegeneis niet nietig, maar kan de rechter er de gevolgtrekking aan verbinden die hij geraden acht.

Een voorbeeld. Een werkgever wordt aangesproken op achterstallig loon en meent zelf een vordering te hebben wegens schade aan een bedrijfsauto. Wil hij daarvoor een veroordeling, dan moet hij die vordering in zijn conclusie van antwoord instellen, met de stukken en getuigen erbij. Wacht hij tot de zitting, dan is hij te laat.

Waarop u moet letten

• Inventariseer vroeg: zodra u een dagvaarding krijgt, gaat u na of u zelf ook iets te vorderen hebt.
• Formuleer scherp: schrijf op wat u precies gevorderd wilt zien; een vaag geformuleerde tegeneis levert een vage beslissing op.

- Reken op tegenspraak: de eiser mag zich tegen uw tegeneis verweren en de zaken worden in beginsel samen behandeld.

In de praktijk

De strakke regel dwingt tot voorbereiding, en dat is meteen het nut ervan. De conclusie van antwoord is niet alleen uw verweer, maar ook uw enige kans om zelf iets te vorderen. Neem daar de tijd voor, vraag zo nodig uitstel op de rol en overleg met uw advocaat of gemachtigde of een tegeneis verstandig is. Hoe de beide zaken daarna verder lopen, staat in artikel 138 Rv.