Artikel 121 Rv: Geen verstek bij een gebrekkige dagvaarding

Geen verstek bij een gebrekkige dagvaarding

Verschijnt de gedaagde niet in het geding dan wel verzuimt hij advocaat te stellen hoewel hem dat bij dagvaarding was aangezegd, en blijkt aan de rechter dat het exploot van dagvaarding lijdt aan een gebrek dat nietigheid meebrengt, dan verleent de rechter geen verstek tegen hem.
In het geval bedoeld in het eerste lid bepaalt de rechter een nieuwe roldatum en beveelt hij dat deze door de eiser bij exploot aan de gedaagde wordt aangezegd met herstel van het gebrek op kosten van de eiser.
Is echter aannemelijk dat het exploot van dagvaarding de gedaagde als gevolg van het gebrek niet heeft bereikt, dan spreekt de rechter de nietigheid van het exploot uit.

Toelichting

Verstek betekent dat de zaak doorgaat zonder de gedaagde en dat de vordering in beginsel wordt toegewezen als zij de rechter niet onrechtmatig of ongegrond voorkomt. Dat is een zwaar gevolg. Dit artikel zorgt ervoor dat het niet intreedt wanneer de dagvaarding zelf niet deugt.

Wanneer de rechter geen verstek verleent

Verschijnt de gedaagde niet, of verzuimt hij een advocaat te stellen terwijl hem dat bij dagvaarding was aangezegd, dan kijkt de rechter naar het exploot. Blijkt daaruit een gebrek dat nietigheid meebrengt, dan wordt geen verstek verleend. De rechter doet dat uit zichzelf: de gedaagde is er immers niet om erop te wijzen.

Zo wordt voorkomen dat iemand die niet behoorlijk is opgeroepen, door een verstekvonnis wordt getroffen.

Wat er dan gebeurt

De rechter bepaalt een nieuwe roldatum en beveelt dat de eiser die bij exploot aan de gedaagde laat aanzeggen, met herstel van het gebrek. De kosten daarvan komen voor rekening van de eiser. De procedure gaat dus verder, maar wel opnieuw vanaf een correct startpunt, en de fout wordt betaald door degene die haar heeft gemaakt.

Als de dagvaarding hem niet heeft bereikt

Herstel via een nieuwe aanzegging heeft alleen zin als de gedaagde de eerste dagvaarding wel heeft gekregen. Is aannemelijk dat het exploot hem door het gebrek helemaal niet heeft bereikt, dan spreekt de rechter de nietigheid uit. Er ligt dan geen dagvaarding meer en de eiser moet opnieuw beginnen. Lid 3 knoopt dus aan bij de vraag of aannemelijk is dat het exploot de gedaagde als gevolg van het gebrek niet heeft bereikt.

Een voorbeeld. Een verhuurder dagvaardt een huurder voor de kantonrechter, maar in het exploot ontbreekt een vermelding die de wet voor een dagvaarding voorschrijft en waarvan het ontbreken nietigheid meebrengt. De huurder heeft het stuk wel ontvangen en verschijnt niet. De kantonrechter verleent geen verstek, bepaalt een nieuwe roldatum en laat de verhuurder op eigen kosten een exploot uitbrengen waarin het gebrek is hersteld. Verschijnt de huurder daarna nog steeds niet, dan kan alsnog verstek volgen.

Wat dit betekent

Voor de gedaagde: wie een dagvaarding ontvangt, kan het beste reageren; een fout in de oproeping wordt hem niet aangerekend.
Voor de eiser: zorg dat het adres klopt en dat het exploot volledig is. Een gebrek kost tijd en geld, en in het ergste geval een nieuwe dagvaarding.

- Voor beiden: verschijnt de gedaagde wel, dan geldt niet dit artikel maar artikel 122 Rv, met een andere maatstaf.

In de praktijk

Wie merkt dat er bij verstek tegen hem is beslist terwijl hij nooit iets heeft ontvangen, moet snel handelen. De weg om tegen een verstekvonnis op te komen is verzet, en daarvoor gelden eigen termijnen. Zoek daarbij uit hoe en waar de dagvaarding is betekend; dat blijkt uit het exploot, dat u bij de deurwaarder of via de rechtbank kunt opvragen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Verschijnt de gedaagde of niet?

Hoge Raad · 2007-07-13 · ECLI:NL:HR:2007:BA2499

In de appeldagvaarding was de woonplaats van de gedaagde onjuist vermeld en de dagvaarding had hem daardoor niet bereikt; hij werd bij verstek veroordeeld en kwam in verzet. De Hoge Raad bracht het verschil tussen de twee regelingen scherp onder woorden: verschijnt de gedaagde niet, dan moet de rechter op grond van het derde lid van dit artikel de nietigheid van het exploot uitspreken, maar verschijnt hij wel of komt hij in verzet en beroept hij zich op de nietigheid, dan moet de rechter dat beroep verwerpen als de gedaagde door het gebrek niet onredelijk in zijn belangen is geschaad. Deze bepalingen gelden ook in hoger beroep.
Een herstelexploot dat zelf nietig is

Hoge Raad · 2006-06-30 · ECLI:NL:HR:2006:AX6248

Een appellant had de zaak niet tijdig laten inschrijven, bracht een herstelexploot uit waarin de woonplaats van de gedaagde ontbrak, en herstelde dat gebrek daarna met een nieuw exploot buiten de termijn van twee weken. De Hoge Raad oordeelde dat de rechter, als blijkt dat een herstelexploot aan een gebrek lijdt dat nietigheid meebrengt en de wederpartij niet verschijnt, het tweede of derde lid van dit artikel moet toepassen. Een tijdig uitgebracht herstelexploot dat zelf een nietigheidsgebrek had en vervolgens langs die weg is hersteld, blijft daarom een geldig herstelexploot - ook als dat herstel buiten de termijn van twee weken plaatsvond.
Ontbrekende mededeling bij meerdere gedaagden

Hoge Raad · 2007-11-02 · ECLI:NL:HR:2007:BB6948

Een bank vroeg verstek tegen twee niet verschenen gedaagden, maar in het exploot ontbrak de bij meerdere gedaagden voorgeschreven mededeling over de gevolgen van verstek. De Hoge Raad verleende het verstek niet en bepaalde in plaats daarvan op grond van het tweede lid van dit artikel een nadere datum, met bevel de gedaagden opnieuw bij exploot op te roepen met herstel van het gebrek. De beschikking laat zien hoe de rechter bij een nietig exploot niet afwijst, maar de eiser de kans geeft het gebrek op zijn kosten te herstellen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst