- Al hetgeen in deze afdeling is voorgeschreven, wordt op straffe van nietigheid in acht genomen.
- Een gebrek in een exploot van dagvaarding dat nietigheid meebrengt, kan bij exploot, uitgebracht voor de roldatum, worden hersteld.
- Bij het uitbrengen van dat exploot moet de voor dagvaarding voorgeschreven termijn in acht worden genomen. Indien inachtneming van de termijn van dagvaarding meebrengt dat de roldatum niet kan worden gehandhaafd, moet een andere roldatum worden aangezegd, met vermelding van het uur indien alsdan een terechtzitting plaatsvindt.
- Het eerste lid is niet van toepassing op hetgeen is voorgeschreven in artikel 111, derde lid. Wordt niet voldaan aan hetgeen is voorgeschreven in artikel 111, derde lid, dan kan de rechter daaraan de gevolgtrekking verbinden die hij geraden acht.
←
Terug 119 · Begin en einde van de dagvaardingstermijn
Verder 121 · Geen verstek bij een gebrekkige dagvaarding
→
Artikel 120 Rv: Nietigheid van de dagvaarding en herstel voor de roldatum
Nietigheid van de dagvaarding en herstel voor de roldatum
Wettekst
Toelichting
De eisen die de wet aan een dagvaarding stelt, zijn geen vrijblijvende aanwijzingen. Wordt eraan voorbijgegaan, dan is de dagvaarding nietig. Tegelijk is het procesrecht niet uit op vormfouten om de vormfout: dit artikel biedt een eenvoudige route om een gebrek te repareren voordat de zaak dient.
Nietigheid als sanctie
Alles wat in de afdeling over de dagvaarding is voorgeschreven, moet op straffe van nietigheid in acht worden genomen. Dat betreft de inhoud van het exploot en de termijnen. Nietigheid betekent dat het stuk zijn werking mist: er ligt dan geen geldige dagvaarding en de procedure komt niet goed van de grond.
Herstel voor de roldatum
Een gebrek dat nietigheid meebrengt, kan worden hersteld met een nieuw exploot dat vóór de roldatum wordt uitgebracht. De eiser hoeft dus niet opnieuw te beginnen; hij laat de deurwaarder een herstelexploot betekenen waarin het gebrek wordt goedgemaakt. Dat moet wel op tijd gebeuren: na de roldatum is deze weg afgesloten.
De termijn geldt opnieuw
Bij het uitbrengen van dat herstelexploot moet de voorgeschreven dagvaardingstermijn in acht worden genomen. Blijkt dat de oorspronkelijke roldatum daardoor niet te handhaven is, dan moet een andere roldatum worden aangezegd, met vermelding van het tijdstip als er dan een zitting plaatsvindt. De gedaagde krijgt dus alsnog de volle voorbereidingstijd; hij mag niet de dupe worden van de fout van de eiser.
Een voorbeeld. In een dagvaarding is verzuimd te vermelden op welke wijze de gedaagde moet verschijnen. De advocaat van de eiser merkt dat twee dagen na de betekening. Hij laat een herstelexploot uitbrengen waarin dat alsnog staat en zegt daarbij een nieuwe roldatum aan die ver genoeg weg ligt. De zaak loopt daarna gewoon door.
Eén uitzondering
De sanctie van nietigheid geldt niet voor het voorschrift uit artikel 111 Rv, derde lid: de verplichting van de eiser om in de dagvaarding te vermelden welke verweren de gedaagde heeft aangevoerd en over welke bewijsmiddelen en getuigen hij beschikt. Houdt de eiser zich daar niet aan, dan is de dagvaarding niet nietig, maar kan de rechter daaraan de gevolgtrekking verbinden die hij geraden acht.
Dat is een open sanctie met tanden. De rechter kan bijvoorbeeld een stelling van de eiser als onvoldoende onderbouwd terzijde schuiven of hem in de kosten veroordelen. Wie een bekend verweer bewust weglaat om een gunstiger beeld te schetsen, loopt daar dus een reëel risico mee.
In de praktijk
- Eiser: loop de dagvaarding vóór de betekening punt voor punt na en houd daarna de tijd tot de roldatum in de gaten; alleen in die periode kunt u een gebrek uit eigen beweging herstellen. Daarna is herstel niet uitgesloten, maar dan moet de rechter het bevelen, buiten uw regie en met de kosten voor uw rekening.
- Gedaagde: constateert u een gebrek, dan is het verstandig dat aan de orde te stellen, maar reken u niet rijk. Herstel is vaak mogelijk en een gebrek dat u niet werkelijk heeft benadeeld, leidt niet tot nietigheid.
- Beiden: de artikelen 121 en 122 Rv bepalen wat er gebeurt als het gebrek pas op of na de roldatum aan het licht komt.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke gebreken kun je bij exploot herstellen?
In een appeldagvaarding stond de naam van een andere, bestaande vennootschap dan die van de appellante; het gebrek was voor de roldatum bij herstelexploot rechtgezet. De Hoge Raad oordeelde dat een onjuiste of onvolledige naamsvermelding de geldigheid van het exploot niet aantast, maar dat dit niet betekent dat zo'n gebrek niet voor herstel bij exploot in aanmerking komt. Voor de toepassing van het tweede lid moet dat geval op één lijn worden gesteld met een gebrek dat nietigheid meebrengt. Daarbij moet wel de dagvaardingstermijn in acht worden genomen en zo nodig een andere roldatum worden aangezegd.
-
Vervroegen van een nieuwe roldatum
Na een herstelexploot was de eerstdienende dag in hoger beroep opgeschoven. De Hoge Raad overwoog dat het herstel alleen die eerste roldatum verschuift en dat de gedaagde die vindt dat de nieuwe verschijndag tot onredelijke vertraging van de procedure leidt, die dag op grond van art. 126 Rv kan laten vervroegen. Die bevoegdheid komt ook toe aan de geïntimeerde in hoger beroep en aan de verweerder in cassatie.
-
Wanneer is een exploot een herstelexploot?
Een eiser had een eerste cassatie-exploot niet tijdig ter rolle laten inschrijven en bracht daarna een tweede exploot uit waarin alleen de datum van het bestreden arrest was gecorrigeerd en het eerste exploot uitdrukkelijk werd ingetrokken. De Hoge Raad oordeelde dat dit tweede exploot niet strekte tot herstel van een gebrek in de zin van het tweede lid van dit artikel, zodat de aanzegging van een nieuwe rechtsdag niet was toegestaan. Omdat het tweede exploot ook niet het verzuim van de inschrijving herstelde, kon de eiser niet in zijn cassatieberoep worden ontvangen.
-
Herstelexploot repareert geen gemiste inschrijving
De zaak was op de aangezegde zitting niet ter rolle ingeschreven; daarna werd een exploot uitgebracht dat tegen een nieuwe zitting opriep. De Hoge Raad oordeelde dat dit exploot geen herstelexploot was, omdat het niet strekte tot herstel van gebreken in het eerste exploot die nietigheid meebrengen zoals het tweede lid van dit artikel eist, en dat het evenmin kon dienen om het verzuim van de inschrijving te herstellen. Omdat het tijdig uitgebrachte exploot niet was ingeschreven en het tweede exploot na het verstrijken van de cassatietermijn was uitgebracht, volgde niet-ontvankelijkheid.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.