Artikel 117 Rv: Verkorting van de dagvaardingstermijn

Soms kan een eiser niet wachten tot de gewone termijn is verstreken. De wet biedt dan een uitweg: de termijn kan worden verkort. Dat gebeurt niet zomaar, maar op verzoek van de eiser en met toestemming van een rechter die daarvoor is aangewezen.

Wie erover beslist

De verkorting wordt verleend door de voorzieningenrechter en, in kantonzaken, door de kantonrechter. In zaken waarin een advocaat verplicht is, beslist dus niet de rechter die de zaak later inhoudelijk behandelt, maar de rechter die is aangewezen om snel te beslissen; in kantonzaken beslist de kantonrechter, die de zaak daarna ook zelf kan behandelen. Zijn beslissing is een beschikking.

Welke termijnen

Het gaat om de termijnen die de wet in de voorgaande artikelen noemt: de gewone termijn van een week, de langere termijnen voor een gedaagde in het buitenland en de termijn van vier weken bij de oproeping van onbekende houders van effecten en van gebruikers van algemene voorwaarden. Al die termijnen kunnen worden ingekort.

Hoe het verzoek wordt gedaan

Het verzoek kan mondeling of schriftelijk worden gedaan; er is geen zware vorm voorgeschreven. Het initiatief ligt bij de eiser: alleen hij kan om verkorting vragen. Uit zijn verzoek moet blijken waarom hij niet kan wachten tot de gewone termijn is verstreken.

Voorwaarden bij de verkorting

Volgens de wettekst kan de verkorting worden toegestaan 'zo nodig onder het stellen van voorwaarden'. Welke voorwaarden dat kunnen zijn, noemt de wet niet; zij laat dat aan de rechter over, die zich daarbij richt naar de omstandigheden van het geval. Aan die voorwaarden is de eiser gebonden wanneer hij van de verkorting gebruikmaakt. De rechter is evenmin gehouden de termijn zo ver te verkorten als is gevraagd: hij kan ook een minder korte termijn toestaan.

Vermelding in het exploot

De beschikking wordt vermeld aan het hoofd van het exploot van dagvaarding, dus bovenaan het stuk dat de deurwaarder uitreikt. In het exploot zelf staat daarmee welke rechter de verkorting heeft toegestaan, wanneer, en onder welke voorwaarden. Die vermelding is een voorschrift voor het exploot zelf; de beschikking hoort dus al in het stuk te staan wanneer de deurwaarder het uitbrengt.

Een voorbeeld. Een leverancier ontdekt dat een afnemer op het punt staat een partij goederen door te verkopen waarop hij een eigendomsvoorbehoud heeft. Wachten heeft geen zin, want dan zijn de goederen weg. Hij vraagt verkorting van de termijn, krijgt die en laat de dagvaarding met vermelding van die beschikking betekenen.

In de praktijk

Verkorting van de termijn verandert niets aan het karakter van de procedure: het blijft een gewone dagvaardingsprocedure, alleen met een vroegere eerste roldatum. Voor een voorlopige voorziening bij spoed bestaat daarnaast het kort geding, met een eigen regeling. Voor de gedaagde die met een verkorte termijn wordt geconfronteerd: verschijn op de aangezegde datum en meld daar dat u door de korte termijn in uw verweer bent beperkt. De rechter kan daar rekening mee houden bij het verdere verloop.