- De rechter waakt tegen onredelijke vertraging van de procedure en treft, zo nodig, op verzoek van een partij of ambtshalve maatregelen.
- Partijen zijn tegenover elkaar verplicht onredelijke vertraging van de procedure te voorkomen.
Artikel 20 Rv: Het tegengaan van onredelijke vertraging
Het tegengaan van onredelijke vertraging
Wettekst
Toelichting
Dit artikel legt de verantwoordelijkheid voor het tempo van een procedure bij twee partijen tegelijk. De rechter moet waken tegen onredelijke vertraging en zo nodig maatregelen treffen, op verzoek van een partij of uit zichzelf. En partijen zijn tegenover elkaar verplicht onredelijke vertraging te voorkomen.
De rol van de rechter
Het eerste lid noemt geen concrete maatregelen; het geeft de rechter een opdracht en de bevoegdheid om daar invulling aan te geven. Hij kan dat doen op verzoek van een partij, maar ook als niemand erom vraagt.
Het artikel staat niet op zichzelf. Ook het recht op behandeling binnen een redelijke termijn uit artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens wijst in dezelfde richting, en het past bij de andere algemene bepalingen van deze titel, zoals de plicht van partijen om de feiten volledig en naar waarheid aan te voeren (artikel 21 Rv).
De plicht van partijen onderling
Het tweede lid richt zich tot partijen, en wel tegenover elkaar. Het tempo van de procedure is dus niet alleen een zaak tussen een partij en de rechter: elke partij heeft ook tegenover de ander een eigen verantwoordelijkheid om de zaak niet onnodig op te houden. Wat er gebeurt als een partij die verplichting niet nakomt, staat niet in dit artikel zelf; dat volgt uit de regels van het procesrecht die op de concrete situatie van toepassing zijn.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Vertragingstaak als grond voor lengtelimieten
In een kort geding van advocaten tegen de Staat over de maximale lengte van processtukken in hoger beroep beantwoordt de Hoge Raad prejudiciele vragen. Hij oordeelt dat de rechter bevoegd is grenzen te stellen aan de omvang van processtukken, en baseert die bevoegdheid op de eisen van een goede procesorde, op zijn bevoegdheid de beslissingen te nemen die nodig zijn voor een goed verloop van de procedure (art. 19 lid 2 Rv) en op zijn taak te waken tegen onredelijke vertraging (art. 20 lid 1 Rv). Die bevoegdheid mag ook in een landelijk procesreglement worden geregeld.
-
Uitstel bij wisseling van advocaat
Een partij wisselde van advocaat op de dag waarop een akte van niet-dienen voor de memorie van grieven was aangezegd. De Hoge Raad beslist dat de opvolgende advocaat die uitstel vraagt omdat hij de proceshandeling nog niet heeft kunnen voorbereiden, in beginsel twee weken uitstel moet krijgen. Zulk uitstel mag alleen worden geweigerd als de rechter aannemelijk acht dat het onverenigbaar is met art. 20 Rv of met de goede procesorde, bijvoorbeeld als de wisseling bedoeld is om aan de akte van niet-dienen te ontkomen; de weigering moet uitdrukkelijk worden gemotiveerd.
-
Grieven nemen ondanks incident tot voeging
Op de roldatum waartegen een akte van niet-dienen voor de memorie van grieven was aangezegd, vorderde de appellant voeging van samenhangende zaken in plaats van grieven te nemen. De Hoge Raad oordeelt dat de verplichting van partijen tegenover elkaar om onredelijke vertraging te voorkomen (art. 20 lid 2 Rv) en de goede procesorde meebrengen dat op die datum toch van grieven moet worden gediend. Een vordering tot voeging schorst de hoofdzaak niet, zodat de aanzegging niet vervalt.
-
Late stukken buiten beschouwing laten
Een partij bracht na het getuigenverhoor in hoger beroep nog oude stukken in het geding zonder uit te leggen waarom dat zo laat gebeurde, terwijl die stukken bij de verhoren betrokken hadden moeten worden. Het hof liet de stukken buiten beschouwing. De Hoge Raad laat dat in stand: het hof heeft op grond van art. 20 lid 1 Rv tot taak te waken tegen onredelijke vertraging en moet daartoe zo nodig ook ambtshalve maatregelen nemen, en mocht de stukken op die grond negeren.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.