Artikel 1061a Rechtsvordering (1061a Rv)

Partijen kunnen afspreken dat een arbitraal vonnis nog eens door een tweede scheidsgerecht wordt bekeken. Dat heet arbitraal hoger beroep. Artikel 1061a Rv beantwoordt de eerste vraag die dan opkomt: welke spelregels gelden in die tweede ronde? Het antwoord is eenvoudig. De regels van deze titel over arbitrage gelden ook daar, met twee uitzonderingen: waar de afdeling over het arbitraal hoger beroep zelf iets anders bepaalt, en waar de aard van een hoger beroep zich tegen toepassing verzet.

Een schakelbepaling

Zonder deze bepaling zou de wetgever de hele arbitrageregeling nog een keer hebben moeten opschrijven voor de tweede instantie. Dat is niet gebeurd. In plaats daarvan schakelt dit artikel alles door: de eisen aan de benoeming en wraking van arbiters, de manier waarop het geding wordt gevoerd, het horen van getuigen en deskundigen, de eisen aan het vonnis en de manier waarop het wordt toegezonden en zo nodig neergelegd. Wie wil weten hoe een arbitraal hoger beroep verloopt, leest dus in de eerste plaats de gewone bepalingen.

Waar de afdeling zelf iets anders zegt

De afdeling over het arbitraal hoger beroep bevat een reeks eigen regels die vóórgaan. Zo moet hoger beroep uitdrukkelijk zijn afgesproken, geldt er een eigen termijn, is bepaald tegen welke soorten vonnissen het openstaat, en zijn er bijzondere regels voor de dwangsom en voor de aanvulling van het vonnis uit de eerste aanleg. Op al die punten wint de bijzondere regel van de algemene.

Waar de aard van hoger beroep in de weg staat

De tweede uitzondering is opener geformuleerd en vraagt om nadenken. Sommige bepalingen passen eenvoudigweg niet in een tweede instantie, omdat zij horen bij het begin van een geschil in plaats van bij de herbeoordeling ervan. Het tweede scheidsgerecht moet dan zelf beoordelen of toepassing zinvol is. Dat geeft ruimte, maar het betekent ook dat partijen er goed aan doen in hun afspraken zoveel mogelijk vast te leggen.

Een voorbeeld

Twee ondernemingen hebben in hun contract arbitrage afgesproken, met de mogelijkheid van hoger beroep bij een nieuw samen te stellen scheidsgerecht. Nadat het eerste vonnis is gewezen, stelt een van hen beroep in. De vraag rijst of zij een arbiter mag wraken die in de tweede ronde is benoemd. Daarvoor is geen aparte regel in de afdeling over hoger beroep; via dit artikel gelden gewoon de algemene bepalingen over wraking.

In de praktijk

• Leg de spelregels vast. Neem in de arbitrageovereenkomst of in het reglement op hoe het tweede scheidsgerecht wordt samengesteld en welke termijnen gelden.
• Kijk eerst naar de bijzondere bepalingen. Pas als de afdeling over het arbitraal hoger beroep zwijgt, komt u bij de algemene regeling uit.
• Reken niet op vanzelfsprekendheden. Arbitraal hoger beroep is geen gang naar de overheidsrechter; het blijft arbitrage, met alles wat partijen daarover zelf hebben afgesproken.