Artikel 1048 Rechtsvordering (1048 Rv)

Als het debat is afgerond, blijft er één vraag over waar partijen ongeduldig van worden: wanneer komt de uitspraak? Artikel 1048 Rv geeft daarop een kort antwoord. Het scheidsgerecht bepaalt zelf op welk moment het zijn vonnis wijst. Die keuze is aan de arbiters voorbehouden en aan niemand anders.

Geen wettelijke uiterste datum

De wet noemt in dit artikel geen termijn waarbinnen het vonnis er moet liggen en verbindt geen gevolg aan het uitblijven ervan. Dat is een bewuste keuze. Arbiters hebben soms een omvangrijk dossier, een deskundigenbericht dat nog moet worden verwerkt of een meerhoofdig college dat tot een gezamenlijk oordeel moet komen. Een harde wettelijke datum zou dat beraad onder druk zetten.

Het artikel laat de keuze van dat moment aan het scheidsgerecht. Dat betekent niet dat partijen over de doorlooptijd niets kunnen regelen: zij kunnen daarover zelf iets afspreken of een reglement van toepassing verklaren, dat op grond van artikel 1020 Rv, zesde lid, deel uitmaakt van hun overeenkomst tot arbitrage. Verder is het gebruikelijk dat het scheidsgerecht na afloop van de mondelinge behandeling aangeeft wanneer het uitspraak denkt te doen, en dat het partijen bericht als die verwachting niet wordt gehaald.

Wat reglementen wél regelen

Veel arbitrages lopen via een instituut met een eigen reglement. Zulke reglementen bevatten vaak wel afspraken over de termijn waarbinnen arbiters hun vonnis moeten inleveren en over het toezicht daarop. Wie wil weten waar hij aan toe is, moet dus niet alleen in de wet kijken maar vooral in het reglement dat partijen van toepassing hebben verklaard.

Ook bij een lichte arbitrage

Artikel 1048 Rv heeft een bijzondere status binnen deze afdeling. Bij arbitrage die alleen strekt tot het vaststellen van de hoedanigheid of toestand van zaken schuift artikel 1047 Rv vrijwel de hele procesregeling opzij, maar dit artikel blijft juist overeind. Ook bij zo'n keuring is het dus het scheidsgerecht dat bepaalt wanneer het zijn oordeel vastlegt.

Als het wachten te lang duurt

Wie vindt dat het onaanvaardbaar lang stil blijft, kan het scheidsgerecht daar schriftelijk op aanspreken, met een afschrift aan de wederpartij. Loopt de arbitrage via een instituut, dan is ook het secretariaat daarvan een aangewezen adres. Meent u dat er in het geding iets niet goed gaat, houd dan artikel 1048a Rv in het oog: bezwaren tegen de gang van zaken moet u zonder onredelijke vertraging kenbaar maken, anders raakt u het recht kwijt daar later nog een beroep op te doen.

In de praktijk

• Voor de eisende partij: reken bij het maken van uw planning niet op een vaste uitspraakdatum; vraag het scheidsgerecht liever om een indicatie en leg die vast.
• Voor beide partijen: houd er rekening mee dat een verzoek om spoed zelden effect heeft als het dossier nog niet compleet is; zorg dus dat uw eigen stukken op tijd binnen zijn.
• Bij een instituutsarbitrage: het reglement, niet dit artikel, is de plaats waar u afspraken over doorlooptijd vindt.