Artikel 1019s Rechtsvordering (1019s Rv)

Pachtzaken worden niet door één rechter behandeld, maar door een pachtkamer: een kamer waarin naast beroepsrechters ook deskundige leden zitten die de agrarische praktijk van binnenuit kennen. Artikel 1019s Rv maakt het mogelijk dat niet die hele kamer de zaak op zitting doet. De kamer mag een van haar eigen leden aanwijzen om de behandeling te verzorgen, voor de hele zaak of voor een deel ervan.

Wat de pachtkamer van de rechtbank kan bepalen

Bij de rechtbank heet het aangewezen lid de rechter-commissaris. De kamer beslist zelf of zij van deze mogelijkheid gebruikmaakt en hoe ver die aanwijzing reikt: de behandeling kan geheel of gedeeltelijk aan de rechter-commissaris worden opgedragen, bijvoorbeeld voor het horen van getuigen of een bezichtiging ter plaatse.

Belangrijk is wat het artikel daarna toevoegt over de positie van dat ene lid: bij die behandeling oefent hij de bevoegdheden uit die aan de pachtkamer zijn toegekend. Wat de kamer op de zitting had kunnen bevelen, kan de rechter-commissaris ook bevelen.

Bij het gerechtshof: de raadsheer-commissaris

In hoger beroep geldt dezelfde constructie voor de pachtkamer van het gerechtshof. Die kan uit haar midden een raadsheer-commissaris aanwijzen. De naam verschilt alleen omdat leden van een gerechtshof raadsheren heten; ook hier oefent het aangewezen lid bij de behandeling de bevoegdheden uit die aan de pachtkamer van het hof toekomen.

Een voorbeeld. Een pachter en een verpachter twisten over de vraag of het gepachte in behoorlijke staat is achtergelaten. De pachtkamer vindt het efficiënt dat één lid de getuigen hoort en de percelen laat beschrijven, en wijst daarvoor een rechter-commissaris aan. Die kan getuigen onder ede horen en de zitting leiden zoals de kamer dat zou doen.

In de praktijk

Het artikel geeft de pachtkamer een bevoegdheid en legt haar geen verplichting op. De pachtkamer kan de zaak ook zelf in volle samenstelling behandelen.