Artikel 1019g Rechtsvordering (1019g Rv)

De middelen die deze titel geeft, werken snel en hard, en ze worden ingezet op basis van een voorlopig oordeel. Dat betekent dat er fouten kunnen worden gemaakt. Dit artikel legt de rekening daarvoor waar hij hoort: wie om de maatregel heeft gevraagd en achteraf ongelijk krijgt, kan worden veroordeeld de schade te vergoeden die de getroffen partij daardoor heeft geleden.

Om welke maatregelen het gaat

• Beslagen op grond van de bijzondere wetten. De beslagen die de Auteurswet, de Wet op de naburige rechten, het Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom, de Zaaizaad- en plantgoedwet en de Landbouwkwaliteitswet mogelijk maken.
• Bewijsbeschermende maatregelen. Het beslag, de beschrijving en de monsterneming die op grond van artikel 1019b Rv zijn getroffen.
• Het bevel zonder verhoor. De voorziening die op grond van artikel 1019e Rv is gegeven, ook die tegen een tussenpersoon.

- Andere voorlopige maatregelen. Elke andere voorlopige maatregel die is opgelegd op basis van een recht van intellectuele eigendom uit artikel 1019 Rv, gericht op het voorkomen van een dreigende inbreuk, op een verbod op inbreukmakende handelingen of op een verbod tegen een tussenpersoon.

Wanneer er vergoed moet worden

De wet noemt verschillende situaties: het beslag is ten onrechte gelegd of is opgeheven, de maatregel had niet getroffen mogen worden, het bevel had niet gegeven mogen worden, of er wordt vastgesteld dat er van inbreuk geen sprake was en er ook geen dreigde. In al die gevallen kan de rechter gelasten dat de schade op passende wijze wordt vergoed.

Dat woord "passend" geeft ruimte. Het gaat om een vergoeding die recht doet aan wat de maatregel werkelijk heeft aangericht: omzet die is misgelopen doordat een verkoop stillag, kosten van personeel dat niets kon doen, contracten die zijn opgezegd, schade aan de naam van het bedrijf.

Wat dit betekent voor de rechthebbende

Wie deze middelen inzet, neemt dus een risico. Dat is bewust zo geregeld. De maatregelen worden vaak toegewezen zonder dat de andere kant is gehoord en op basis van een voorlopige inschatting; het spiegelbeeld daarvan is dat de verzoeker instaat voor de gevolgen als die inschatting onjuist blijkt. De zekerheid die de voorzieningenrechter kan verlangen bij een bevel zonder verhoor, is precies bedoeld om zo'n vergoeding ook echt te kunnen betalen.

Een voorbeeld

Een leverancier krijgt vlak voor de feestdagen een verbod opgelegd om een product te verkopen. In de bodemprocedure blijkt het ingeroepen recht niet geldig. De leverancier kan dan vergoeding vragen van de omzet die hij in die weken is misgelopen en van de kosten die hij voor niets heeft gemaakt.

In de praktijk

Bent u getroffen door een maatregel die achteraf onterecht was, leg uw schade dan van meet af aan vast: verkoopcijfers van eerdere jaren, geannuleerde orders, correspondentie met afnemers. Zonder die onderbouwing blijft het bij een schatting die zelden in uw voordeel uitvalt.

En voor wie overweegt een maatregel te vragen: reken vooraf uit wat een misstap kan kosten. Een goed onderbouwd dossier en een gerichte, niet te ruime maatregel beperken dat risico aanzienlijk.