- Conservatoir beslag tot bescherming van bewijs wordt gelegd met overeenkomstige toepassing van de voorschriften betreffende middelen tot bewaring van zijn recht, met uitzondering van artikel 709, derde lid.
- Zodra in de hoofdzaak is beslist en deze beslissing in kracht van gewijsde is gegaan, vervalt het beslag van rechtswege. Zijn de beslagen zaken in gerechtelijke bewaring gegeven, dan is de bewaarder verplicht tot afgifte daarvan aan de beslagene, tenzij de rechter op vordering van eiser anders heeft bepaald. De rechter kan op verzoek van partijen of ambtshalve nadere aanwijzingen geven.
Artikel 1019c Rechtsvordering (1019c Rv)
Het bewijsbeslag en wat er daarna met het beslagene gebeurt
Wettekst
Toelichting
Het beslag dat in zaken over intellectuele eigendom wordt gelegd om bewijs veilig te stellen, is een bijzondere variant van het conservatoire beslag. Het dient niet om verhaal te verzekeren voor een geldvordering, maar om te voorkomen dat bewijsmateriaal verdwijnt. Dit artikel bepaalt welke regels erop van toepassing zijn en hoe het weer eindigt.
Dezelfde regels als bij ander conservatoir beslag
Voor de manier waarop het beslag wordt gelegd, gelden de voorschriften over middelen tot bewaring van je recht die dit wetboek elders geeft. Dat betekent onder meer: verlof van de voorzieningenrechter, een deurwaarder die het beslag legt, en de gewone waarborgen voor degene bij wie beslag wordt gelegd, zoals de mogelijkheid om opheffing te vragen. Eén onderdeel van de gewone regeling blijft buiten toepassing, namelijk artikel 709 Rv, derde lid.
Wanneer het beslag eindigt
Zodra in de hoofdzaak is beslist en die beslissing in kracht van gewijsde is gegaan — er is geen gewoon rechtsmiddel meer tegen mogelijk — vervalt het beslag van rechtswege. Er is dan geen aparte opheffing nodig; het houdt vanzelf op te bestaan. Dat is logisch, want de reden voor het beslag was het bewaren van bewijs voor die zaak, en die zaak is dan afgelopen.
Teruggave door de bewaarder
Zijn de beslagen zaken in gerechtelijke bewaring gegeven, dan moet de bewaarder ze na dat moment afgeven aan degene onder wie beslag is gelegd. De rechter kan op vordering van de eiser anders bepalen, bijvoorbeeld als de zaken juist moeten worden vernietigd of aan de rechthebbende moeten worden afgestaan omdat de inbreuk is vastgesteld. Ook kan de rechter, op verzoek van partijen of uit eigen beweging, nadere aanwijzingen geven over de afwikkeling.
Een voorbeeld
Bij een importeur wordt bewijsbeslag gelegd op een partij verpakkingen en op de bijbehorende administratie; de spullen gaan naar een bewaarder. De procedure eindigt in een vonnis waarin de vorderingen worden afgewezen, en daar wordt niet tegen opgekomen. Het beslag vervalt dan vanzelf en de bewaarder geeft de verpakkingen en de administratie terug aan de importeur.
In de praktijk
Voor wie met een bewijsbeslag te maken krijgt, is dit belangrijk: u hoeft niet te wachten tot het einde van de zaak. Zolang de hoofdzaak loopt, kunt u in kort geding opheffing van het beslag vragen, bijvoorbeeld omdat er van inbreuk geen sprake is, omdat het beslag onnodig ver gaat of omdat uw bedrijf erdoor wordt lamgelegd. Wordt het beslag opgeheven, dan gelden dezelfde regels over teruggave.
Bewaar ook alles wat de deurwaarder achterlaat. Het proces-verbaal en het verlof laten precies zien waarop het beslag betrekking heeft, en dat is de maatstaf waaraan de uitvoering kan worden getoetst.
Voor de beslaglegger geldt de keerzijde: het beslag stelt het bewijs veilig, maar geeft hem er nog geen inzage in. Wil hij zien wat er in beslag is genomen, dan moet hij dat apart vorderen en moet de rechter dat toestaan, met de waarborgen voor vertrouwelijke gegevens die daarbij horen. En wil hij dat de goederen na afloop niet teruggaan, dan moet hij ook dat uitdrukkelijk vorderen en onderbouwen.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat gebeurt er als het bewijsbeslag vervalt?
Nadat een eerste bewijsbeslag van rechtswege was vervallen, legde de beslaglegger opnieuw beslag op dezelfde stukken, die bij een gerechtelijke bewaarder lagen. De beslagene vond dat dit niet mocht, onder meer op grond van art. 1019c lid 2 Rv. De Hoge Raad zet uiteen wat die bepaling meebrengt: vervalt het beslag, dan eindigt ook de bewaring en is het de bewaarder die verplicht is de beslagen zaken af te geven, terwijl van de beslaglegger kan worden gevergd dat hij voor zover nodig aan die afgifte meewerkt. Het oordeel van het hof dat geen rechtsregel zich verzet tegen een nieuw beslag wanneer het eerdere door een fout of anderszins is vervallen, werd in cassatie niet bestreden; de Hoge Raad laat het oordeel van het hof in stand en verwerpt het beroep.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.