Artikel 996 Rechtsvordering (996 Rv)

In verzoekprocedures is drie maanden de gewone termijn voor hoger beroep. Het bijzondere van artikel 996 Rv zit dan ook niet in de lengte, maar in het beginpunt: in een reeks zaken over rechtspersonen loopt de termijn voor iedere belanghebbende vanaf de dag waarop de eindbeschikking is uitgesproken, ook voor wie niet in de procedure is verschenen. Zo staat na drie maanden voor iedereen vast waar hij aan toe is.

In welke zaken

De opsomming is limitatief. Zij ziet op de ontbinding van een rechtspersoon en op een verklaring dat en wanneer een rechtspersoon volgens haar statuten is ontbonden. Verder op een machtiging tot omzetting van een rechtspersoon en op de doorhaling, aanvulling of wijziging van wat is ingeschreven in het register dat het Burgerlijk Wetboek daarvoor aanwijst. En tot slot op drie stichtingszaken: wijziging van de statuten, nietigverklaring van zo'n wijziging, en wijziging van of voorziening in het bestuur.

Vanaf wanneer de termijn loopt

De termijn begint op de dag van de uitspraak van de eindbeschikking. Niet op de dag waarop u de beschikking ontving, en ook niet op de dag waarop u ervan hoorde. Buiten deze zaken gaat de termijn voor een belanghebbende die niet is verschenen pas lopen zodra de beschikking aan hem is betekend of hem op andere wijze bekend is geworden; hier niet. Voor wie van de procedure niets wist, pakt dit vaste beginpunt dus beperkend uit: drie maanden na de uitspraak is zijn beroepsmogelijkheid hoe dan ook verstreken.

Wat er gebeurt als u te laat bent

Een beroepstermijn is van openbare orde: het gerechtshof toetst zelf of het beroep op tijd is en verklaart het anders niet-ontvankelijk, ook als niemand daarover klaagt. Aan de inhoud komt het hof dan niet toe. Bij besluiten als een ontbinding of een statutenwijziging betekent dat: de beschikking staat vast en de gevolgen daarvan, zoals inschrijving in het register en de afwikkeling, gaan door.

Een voorbeeld. Bij een stichting worden de statuten op verzoek van het bestuur gewijzigd. Een belanghebbende die het daar niet mee eens is, hoort er pas weken later van via het register. Hij heeft dan nog steeds de mogelijkheid om in beroep te gaan, mits hij binnen drie maanden na de dag van de uitspraak bij het gerechtshof is.

In de praktijk

Noteer meteen de datum van de uitspraak zelf, niet de datum van de brief waarmee u de beschikking kreeg. In deze zaken is dat het enige ijkpunt.

Houd het handelsregister in de gaten als u belang hebt bij een rechtspersoon waarover een procedure loopt. Inschrijvingen zijn vaak het eerste zichtbare signaal dat er een beschikking is gegeven, en daarmee het startsein om te bepalen of u nog binnen de termijn zit.