← Terug 859 · Verzekeringspremies voor de bewaarde zaak terugvorderen Verder 861 · Afgifte aan de deurwaarder of aan de rechthebbende →

Artikel 860 Rechtsvordering (860 Rv)

Opheffing van de bewaring en teruggave van de zaak

Wettekst

  1. Een gerechtelijke bewaring kan op vordering van elke belanghebbende in kort geding, al of niet tegen zekerheidstelling, worden opgeheven door de voorzieningenrechter die de bewaring heeft bevolen of in het rechtsgebied van wiens rechtbank de zaken zich bevinden. De voorzieningenrechter bepaalt desverlangd aan wie de bewaarder de zaak dient af te geven.
  2. Opheffing van het beslag waarin de gerechtelijke bewaring haar grond vindt, heeft van rechtswege tevens opheffing van de bewaring tot gevolg. De bewaarder is verplicht tot afgifte van de zaak aan de beslagene.
  3. Opheffing van de bewaring doet niet af aan de rechten van de bewaarder tot het tijdstip van de afgifte.

Toelichting

Een gerechtelijke bewaring hoeft niet te duren tot het geschil is beslist. Artikel 860 Rv geeft elke belanghebbende de mogelijkheid om in kort geding opheffing te vorderen bij de voorzieningenrechter. Daarnaast bepaalt het artikel dat de bewaring vanzelf eindigt als het beslag waarop zij berust wordt opgeheven, en het regelt aan wie de bewaarder de zaak dan moet afgeven.

Bij welke voorzieningenrechter

U hebt de keuze tussen twee rechters: de voorzieningenrechter die de bewaring heeft bevolen, of de voorzieningenrechter in wiens rechtsgebied de zaken zich bevinden. Die tweede mogelijkheid is praktisch wanneer het voorwerp inmiddels elders is opgeslagen. Het gaat om een kort geding: een dagvaarding, een zitting op korte termijn en een vonnis met een voorlopig karakter.

Met of zonder zekerheid

De voorzieningenrechter kan de bewaring opheffen zonder meer, of pas nadat er zekerheid is gesteld. Zekerheidstelling betekent dat u een bankgarantie of een andere waarborg geeft voor het belang dat de bewaring diende te beschermen. Zo kan het voorwerp terug naar degene die het gebruikt, terwijl de ander niet met lege handen komt te staan als hij later gelijk krijgt. Op verzoek bepaalt de rechter ook aan wie de bewaarder de zaak moet afgeven; dat voorkomt een nieuwe ronde over de teruggave.

Als het beslag wordt opgeheven

Berust de bewaring op een beslag, dan is er een kortere weg. Wordt dat beslag opgeheven, dan vervalt de bewaring van rechtswege mee: daar is geen aparte beslissing voor nodig. De bewaarder moet de zaak dan afgeven aan de beslagene, degene bij wie het beslag lag. Een nieuw kort geding over de bewaring is dus overbodig als het beslag zelf al van tafel is.

Wat blijft er staan

Opheffing raakt niet aan de rechten die de bewaarder tot het moment van afgifte heeft opgebouwd. Zijn aanspraak op de kosten over de periode dat hij de zaak onder zich hield blijft bestaan, en daarmee ook het retentierecht van artikel 857 Rv. In de praktijk betekent dat: de bewaring is opgeheven, maar het voorwerp komt pas mee als er is afgerekend.

Een voorbeeld. Een aannemer mist zijn graafmachine, die in bewaring is gesteld op grond van een beslag. Hij vordert opheffing in kort geding en biedt een bankgarantie aan voor het bedrag waar de tegenpartij aanspraak op maakt. De voorzieningenrechter heft de bewaring op tegen die zekerheid en bepaalt dat de bewaarder de machine aan hem afgeeft, nadat de bewaarkosten zijn voldaan.

In de praktijk

Bereid het kort geding voor met cijfers: wat kost het u dat het voorwerp stilstaat, en welke zekerheid kunt u bieden. Een concreet aanbod maakt opheffing veel kansrijker dan de enkele stelling dat de bewaring onnodig is.

Loopt er ook een procedure over het beslag zelf, kijk dan eerst daarnaar. Slaagt de opheffing van het beslag, dan volgt de bewaring vanzelf en scheelt dat een aparte zaak.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Wat gebeurt er als het bewijsbeslag vervalt?

    Hoge Raad · 2025-10-31 · ECLI:NL:HR:2025:1631

    Nadat een eerste bewijsbeslag van rechtswege was vervallen, legde de beslaglegger opnieuw beslag op dezelfde stukken, die bij een gerechtelijke bewaarder lagen. De beslagene vond dat dit niet mocht, onder meer op grond van art. 1019c lid 2 Rv. De Hoge Raad zet uiteen wat die bepaling meebrengt: vervalt het beslag, dan eindigt ook de bewaring en is het de bewaarder die verplicht is de beslagen zaken af te geven, terwijl van de beslaglegger kan worden gevergd dat hij voor zover nodig aan die afgifte meewerkt. Het oordeel van het hof dat geen rechtsregel zich verzet tegen een nieuw beslag wanneer het eerdere door een fout of anderszins is vervallen, werd in cassatie niet bestreden; de Hoge Raad laat het oordeel van het hof in stand en verwerpt het beroep.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 859 · Verzekeringspremies voor de bewaarde zaak terugvorderen Verder 861 · Afgifte aan de deurwaarder of aan de rechthebbende →