Artikel 858 Rechtsvordering (858 Rv)

Verkoop door de bewaarder als de kosten onbetaald blijven

Wanneer de kosten van de bewaring niet op tijd aan de bewaarder worden voldaan, kan deze op een door de voorzieningenrechter van de rechtbank op zijn verzoek te bepalen wijze het in bewaring gestelde verkopen; de opbrengst treedt voor het in bewaring gestelde in de plaats en wordt, na aftrek van de kosten van bewaring en van de verkoop, ten behoeve van belanghebbenden in de consignatiekas gestort.
Ingeval de bewaring haar grond vindt in een beslag, wijst de voorzieningenrechter het verzoek niet toe dan nadat de beslagene is opgeroepen om te worden gehoord.
Tegen een toewijzende beschikking krachtens dit artikel is geen hogere voorziening toegelaten.
Van dit artikel kan niet bij de overeenkomst van bewaargeving worden afgeweken, tenzij de rechter krachtens artikel 856 anders bepaalt.

Toelichting

Blijft de rekening van de bewaring onbetaald, dan hoeft de bewaarder niet eindeloos door te gaan. Artikel 858 Rv geeft hem de mogelijkheid het bewaarde voorwerp te verkopen. Hij doet dat niet op eigen houtje: de voorzieningenrechter van de rechtbank bepaalt op zijn verzoek op welke wijze de verkoop plaatsvindt. De opbrengst komt in de plaats van het voorwerp zelf.

Wat er met de opbrengst gebeurt

Van de opbrengst gaan eerst de kosten van de bewaring en van de verkoop af. Wat overblijft wordt gestort in de consignatiekas, de kas van de Staat waar geld wordt bewaard dat aan belanghebbenden toekomt maar nog niet kan worden uitbetaald. Het geld blijft dus voor de rechthebbenden beschikbaar; wie er recht op heeft, kan het daar opvragen als dat vaststaat. De rechten die op het voorwerp rustten gaan over op het geld.

Extra waarborg bij beslag

Berust de bewaring op een beslag, dan mag de voorzieningenrechter het verzoek niet zomaar toewijzen. De beslagene, degene bij wie het beslag ligt, moet eerst worden opgeroepen om te worden gehoord. Zo krijgt hij de kans om alsnog te betalen, om te wijzen op een minder ingrijpende oplossing of om aan te voeren dat verkoop niet nodig is. Voor een schuldenaar is dit het moment om te reageren.

Geen hoger beroep tegen toewijzing

Tegen een toewijzing van het verzoek staat geen hoger beroep en geen cassatie open. Dat is hard, maar past bij het karakter van de regeling: de bewaarder moet uit een situatie kunnen komen waarin de kosten oplopen zonder dat er iemand betaalt. Het verbod gaat alleen over het aanvechten van die beschikking zelf. De weg van artikel 860 Rv blijft daarnaast open: elke belanghebbende kan in kort geding vorderen dat de bewaring wordt opgeheven. Zo'n opheffing laat de rechten die de bewaarder tot aan de afgifte heeft wel onverlet.

Dwingend recht

Het laatste lid maakt duidelijk dat deze regeling niet in de bewaarovereenkomst opzij kan worden gezet. Alleen de rechter kan er langs de weg van artikel 856 Rv anders over beslissen wanneer hij de voorwaarden van de bewaring vaststelt of wijzigt. Zo blijft de bescherming van de betrokkene overeind en houdt de bewaarder toch een uitweg.

Een voorbeeld. Een partij goederen ligt maandenlang opgeslagen terwijl de procedure stilligt en niemand de opslag betaalt. De bewaarder verzoekt de voorzieningenrechter om verkoop. De beslagene wordt opgeroepen; komt hij niet met een oplossing, dan volgt verkoop op de door de rechter bepaalde wijze en gaat het restant na aftrek van kosten naar de consignatiekas.

In de praktijk

Voor degene wiens spullen in bewaring liggen: reageer op de oproeping en verschijn. Dit is de zitting waarop u rechtstreeks invloed hebt op de vraag of het voorwerp wordt verkocht; tegen een toewijzing staat daarna geen hoger beroep meer open, alleen nog opheffing van de bewaring langs de weg van artikel 860 Rv.

Voor de partij die de bewaring vroeg: houd de kosten bij en betaal de bewaarder op tijd. Anders verdwijnt het voorwerp waarover de zaak juist ging, en houdt u alleen een bedrag in de consignatiekas over.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst