Artikel 854 Rechtsvordering (854 Rv)

Als een zaak in gerechtelijke bewaring gaat, moet er iemand zijn die haar onder zich neemt. Artikel 854 Rv zegt wie dat kan zijn. De rechter die de bewaring beveelt, mag daarvoor iedere persoon aanwijzen die geschikt is en de benoeming wil aanvaarden. Er is dus geen gesloten lijst van bewaarders; het gaat om geschiktheid voor deze zaak en om bereidheid.

Geschikt en bereid

De twee eisen vullen elkaar aan. Geschikt betekent dat de persoon dit voorwerp verantwoord kan bewaren: een garagebedrijf voor een auto, een opslagbedrijf voor een partij goederen, een gespecialiseerde bewaarder voor iets kwetsbaars of kostbaars. Bereid betekent dat niemand tot bewaarder kan worden gedwongen. Wie de benoeming niet wil, hoeft haar niet te aanvaarden, en de rechter zal dan een ander aanwijzen.

De deurwaarder die zelf moet kiezen

De tweede zin regelt een praktische situatie. Legt een deurwaarder beslag op roerende zaken en maakt hij gebruik van zijn bevoegdheid uit artikel 446 Rv om die zaken in bewaring te stellen, dan zoekt hij daarvoor normaal gesproken een bewaarder die voor dat soort zaken is aangewezen. Vindt hij er ter plaatse geen die het tegen een redelijk loon wil doen, dan mag hij dezelfde ruime keuze maken als de rechter: iedere geschikte persoon die bereid is.

Wat dat betekent voor de kosten

De verwijzing naar een redelijk loon is niet zonder betekenis. Bewaring kost geld, en die kosten lopen door zolang de bewaring duurt. Artikel 857 Rv legt de rekening in eerste instantie bij degene die de bewaring heeft laten uitvoeren of uitgelokt, met verhaal op wie daarvoor uiteindelijk moet opdraaien. Een bewaarder die een onredelijk tarief vraagt, hoeft dus niet te worden ingeschakeld.

Een voorbeeld. Een deurwaarder legt beslag op een bestelbus en wil die niet bij de schuldenaar laten staan omdat hij dagelijks in gebruik is. Het opslagbedrijf in de buurt weigert of vraagt een tarief dat nergens op slaat. De deurwaarder mag dan een ander bedrijf inschakelen dat de bus veilig kan stallen en dat de taak wil aanvaarden.

In de praktijk

Voor wie bewaring vraagt, loont het om zelf een concrete bewaarder voor te stellen die de zaak aankan en die zijn tarief al heeft opgegeven. Dat versnelt de uitvoering en voorkomt discussie achteraf over de kosten.

Voor degene bij wie de zaak wordt weggehaald, is de keuze van de bewaarder wel degelijk van belang: een ongeschikte bewaarder kan schade aan het voorwerp opleveren. Artikel 856 Rv maakt het mogelijk de voorwaarden te laten vaststellen of wijzigen en zelfs een andere bewaarder te laten aanwijzen die de bewaring overneemt.