Artikel 819 Rechtsvordering (819 Rv)

Veel echtgenoten regelen de gevolgen van hun scheiding zelf: wie in het huis blijft, wat er aan levensonderhoud wordt betaald, hoe de kosten van de kinderen worden verdeeld. Dit artikel maakt het mogelijk die afspraken kracht bij te zetten. Op verzoek van beide echtgenoten of van een van hen kan de rechter de getroffen onderlinge regelingen geheel of gedeeltelijk in de beschikking opnemen.

Waarom opnemen in de beschikking zin heeft

Een afspraak op papier is een afspraak; een afspraak die in de beschikking staat, is een beslissing van de rechter. Dat verschil wordt zichtbaar zodra iemand zich er niet aan houdt. Staat de regeling in de beschikking, dan kan zij worden uitgevoerd zonder dat er eerst een nieuwe procedure nodig is om nakoming te vorderen. Dat scheelt tijd, kosten en een hoop frustratie op het moment dat het misgaat.

Wat kan worden opgenomen

Het artikel noemt uitdrukkelijk twee onderwerpen, maar spreekt in algemene zin over de getroffen onderlinge regelingen.

• Uitkeringen tot levensonderhoud: wat de een aan de ander betaalt.
• De kosten van verzorging en opvoeding van een minderjarige.

- Andere onderlinge regelingen, geheel of gedeeltelijk, naar wat wordt verzocht.

Geheel of gedeeltelijk

De rechter hoeft niet alles over te nemen. Hij kan een deel van de afspraken opnemen en een deel niet, bijvoorbeeld omdat een afspraak onduidelijk is geformuleerd of omdat zij zich niet leent voor uitvoering langs deze weg. Ook blijft hij toetsen waar de wet hem dat opdraagt: afspraken die kinderen raken, worden bekeken met het belang van het kind voor ogen. Een gezamenlijk voorstel is dus zwaarwegend, maar niet zonder meer bindend voor de rechter.

Een voorbeeld

Twee echtgenoten zijn het eens geworden over partneralimentatie en over de verdeling van de kosten van hun dochter, en leggen dat vast in een convenant. Zij verzoeken de rechter die afspraken in de beschikking op te nemen. Wordt dat gedaan, dan kan degene die het geld moet ontvangen bij wanbetaling meteen tot inning overgaan, zonder eerst een procedure over de afspraak zelf te hoeven voeren.

In de praktijk

Formuleer afspraken die u wilt laten opnemen zo concreet mogelijk: bedragen, ingangsdatum, en wat er gebeurt bij wijziging van omstandigheden. Een afspraak die niet uitvoerbaar is opgeschreven, levert bij opname in de beschikking weinig op. Bedenk daarnaast dat opname in de beschikking niet betekent dat er nooit meer iets kan veranderen: voor levensonderhoud en voor regelingen rond kinderen kent het Burgerlijk Wetboek eigen mogelijkheden om bij gewijzigde omstandigheden een nieuwe beslissing te vragen.