Artikel 816 Rechtsvordering (816 Rv)

Betekening van een eenzijdig scheidingsverzoek en de verweertermijn

Betreft het een verzoek van één der echtgenoten, dan doet de verzoeker binnen veertien dagen na de indiening van het verzoekschrift een afschrift daarvan betekenen aan de andere echtgenoot. Uiterlijk op een in het exploit vermeld tijdstip kan de andere echtgenoot hetzij een verweerschrift indienen, hetzij om uitstel te dier zake verzoeken. Het exploit vermeldt dat een en ander slechts kan geschieden door een advocaat. Het originele exploit moet ter griffie worden ingediend.
Het tijdstip dat ingevolge lid 1 in het exploit moet worden vermeld, wordt bepaald met inachtneming van een termijn van ten minste zes weken, te rekenen vanaf de dag van de betekening. Heeft de andere echtgenoot geen bekende woonplaats in Nederland, dan bedraagt deze termijn ten minste drie maanden.
Indien het bepaalde in lid 1 of lid 2 niet in acht is genomen, of indien het exploit anderszins lijdt aan een gebrek, zijn de artikelen 120 en 121 van overeenkomstige toepassing.
Indien de andere echtgenoot tijdig om uitstel heeft verzocht, alsmede indien een ingediend verweerschrift een zelfstandig verzoek bevat, bepaalt de rechter een termijn waarbinnen de andere echtgenoot respectievelijk de echtgenoot die het oorspronkelijke verzoekschrift heeft ingediend, een verweerschrift kan indienen.
Op eensluidend verzoek van de echtgenoten verlengt de rechter de termijn bedoeld in lid 4, tenzij dit leidt tot onredelijke vertraging van het geding. Hij kan deze termijn ook verlengen op verzoek van een der echtgenoten of ambtshalve.

Toelichting

Vraagt één echtgenoot de scheiding aan, dan moet de ander dat op een betrouwbare manier te horen krijgen. Dit artikel regelt hoe dat gebeurt en hoeveel tijd de ander krijgt om te reageren. Het legt drie dingen vast: een termijn voor betekening, een minimumtermijn voor het verweerschrift, en wat er gebeurt als er iets misgaat.

Betekening binnen veertien dagen

Binnen veertien dagen na indiening van het verzoekschrift laat de verzoeker een afschrift daarvan betekenen aan de andere echtgenoot. Betekenen wil zeggen: de deurwaarder reikt het stuk officieel uit, zodat vaststaat dat en wanneer het is aangekomen. Het originele exploot moet daarna ter griffie worden ingediend, zodat de rechtbank kan controleren of dit is gebeurd.

De termijn voor het verweerschrift

In het exploot staat het tijdstip waarop de andere echtgenoot uiterlijk een verweerschrift kan indienen of om uitstel kan vragen. Voor dat tijdstip geldt een termijn van ten minste zes weken vanaf de dag van betekening. Heeft de andere echtgenoot geen bekende woonplaats in Nederland, dan is die termijn ten minste drie maanden. Het exploot vermeldt bovendien dat verweren alleen door een advocaat kan gebeuren.

Zes weken bij een bekende woonplaats in Nederland.
Drie maanden als die er niet is.

- Alleen via een advocaat: een eigen brief aan de rechtbank telt niet als verweerschrift.

Als er iets misgaat met het exploot

Het derde lid bestrijkt twee soorten fouten: het niet naleven van de eerste twee leden, bijvoorbeeld omdat de betekening niet binnen de termijn plaatsvond of omdat het exploot een te vroeg tijdstip noemt, en elk ander gebrek in het exploot. Voor al die gevallen verklaart de wet de artikelen 120 en 121 Rv, de algemene regels over gebrekkige exploten, van overeenkomstige toepassing.

Uitstel en zelfstandige verzoeken

Vraagt de andere echtgenoot op tijd om uitstel, dan stelt de rechter een termijn vast waarbinnen hij alsnog een verweerschrift kan indienen. Bevat een verweerschrift een zelfstandig verzoek — de ander vraagt bijvoorbeeld zelf alimentatie of een regeling over de woning — dan krijgt de oorspronkelijke verzoeker op zijn beurt een termijn om daarop te reageren. Op een eensluidend verzoek van beide echtgenoten verlengt de rechter zo'n termijn, tenzij dat tot onredelijke vertraging leidt; hij kan ook verlengen op verzoek van één van hen of uit zichzelf.

In de praktijk

Wie een exploot met een echtscheidingsverzoek ontvangt, vindt daarin het tijdstip waarop uiterlijk moet zijn gereageerd. Omdat verweer en een verzoek om uitstel alleen via een advocaat kunnen, moet die op tijd zijn ingeschakeld. In de beschikbare weken moeten stukken worden verzameld en moet worden bepaald of er zelfstandige verzoeken komen over de kinderen, de woning of het levensonderhoud. Wordt er niet gereageerd, dan loopt de procedure gewoon door en beslist de rechter op basis van wat de ander heeft aangeleverd.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Te late betekening: meteen niet-ontvankelijk?

Hoge Raad · 2022-04-01 · ECLI:NL:HR:2022:481

Een man diende een echtscheidingsverzoek in maar liet het afschrift daarvan niet binnen veertien dagen aan zijn vrouw betekenen; rechtbank en hof verklaarden hem daarom niet-ontvankelijk. De Hoge Raad zet uiteen dat dit betekeningsvoorschrift ertoe dient dat het stuk de andere echtgenoot tijdig bereikt en zo het beginsel van hoor en wederhoor beoogt te dienen, en dat het derde lid de herstelregeling voor gebreken in een exploot van overeenkomstige toepassing verklaart. Een termijnoverschrijding laat zich niet herstellen, maar daaruit volgt nog niet dat de verzoeker zonder meer niet-ontvankelijk is. Gelet op de strekking van het voorschrift is er geen goede grond voor die harde sanctie; de zaak wordt teruggewezen met opdracht de vrouw een nieuwe termijn voor verweer te geven.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst