Artikel 810a Rechtsvordering (810a Rv)

In zaken over kinderen ligt er vaak een rapport op tafel van de raad voor de kinderbescherming of van een jeugdbeschermingsinstelling. Dit artikel geeft de ouder de mogelijkheid daar een eigen deskundig oordeel tegenover te zetten. In de meeste zaken over minderjarigen mag hij een rapport inbrengen van een deskundige die niet door de rechter is benoemd, en in zaken over ondertoezichtstelling en beëindiging van gezag of voogdij kan hij vragen om benoeming van een deskundige door de rechter zelf. Zaken over levensonderhoud vallen buiten deze regeling.

De voorwaarden

Voor beide varianten noemt de wet dezelfde eisen.

• De ouder moet erom vragen: de rechter doet dit niet uit zichzelf.
• Het moet mede tot de beslissing van de zaak kunnen leiden.
• Er is geen belang van het kind dat aan het verzoek in de weg staat.

Of aan de tweede en derde eis is voldaan, beoordeelt de rechter in het concrete geval. De wet geeft geen nadere omschrijving.

Een eigen rapport inbrengen

Het eerste lid gaat over de situatie waarin de ouder zelf een deskundige inschakelt. Vraagt hij daarom, dan beslist de rechter pas nadat hij de gelegenheid heeft gekregen dat rapport over te leggen. Dat betekent in de praktijk dat de zaak wordt aangehouden om die ruimte te bieden. Het is dus zaak om dat verzoek vroeg te doen en niet pas als de zitting al achter de rug is. Het eerste lid geldt niet voor de zaken die in het tweede lid worden genoemd; daar verloopt het deskundigenonderzoek via benoeming door de rechter.

Benoeming door de rechter in zaken over ondertoezichtstelling en gezag

Gaat het om de ondertoezichtstelling van een minderjarige of om de beëindiging van het ouderlijk gezag of van de voogdij, dan gaat het tweede lid verder: op verzoek van een ouder en na overleg met die ouder benoemt de rechter een deskundige, onder dezelfde voorwaarden. De rechter benoemt de deskundige dus pas na overleg met die ouder.

Wie de rekening betaalt

In de zaken van het tweede lid wordt het bedrag dat aan de deskundige toekomt door de rechter vastgesteld volgens regels die bij algemene maatregel van bestuur zijn gegeven, en wordt het door de griffier ten laste van de rijkskas betaald. Van de ouder kan een bijdrage worden gevraagd, eveneens volgens die regels. Zo hangt de mogelijkheid van een door de rechter benoemde deskundige niet alleen af van de vraag of de ouder het onderzoek zelf kan bekostigen.

Een voorbeeld

Bij een verzoek tot beëindiging van het gezag steunt het dossier vooral op een rapport dat twee jaar geleden is opgesteld. De moeder stelt dat haar situatie sindsdien wezenlijk is veranderd en vraagt om benoeming van een deskundige die de huidige opvoedsituatie onderzoekt. Kan dat onderzoek mede tot de beslissing leiden en verzet het belang van het kind zich er niet tegen, dan moet de rechter die deskundige benoemen.

In de praktijk

Een ouder die gebruik wil maken van deze regeling, doet het verzoek zo vroeg mogelijk in de procedure. Bij een benoeming door de rechter volgt eerst overleg met de ouder.

Bij een eigen rapport bepaalt de ouder zelf welke deskundige hij inschakelt. De rechter weegt dat rapport vervolgens mee naast de andere stukken in het dossier.