Artikel 775 Rechtsvordering (775 Rv)

Aan het eind van een rekenprocedure staat vast hoeveel er over is, maar niet altijd aan wie het moet worden uitbetaald. Zijn er belanghebbenden onbekend, afwezig of onderling verdeeld, dan zit de rekenplichtige met geld dat hij niet kwijt kan. Dit artikel biedt hem een uitweg: hij kan het saldo in de consignatiekas storten en is er daarmee vanaf.

Wat de consignatiekas is

De consignatiekas is de kas van de Staat waarin geld wordt bewaard dat wel aan iemand toekomt, maar dat om wat voor reden dan ook niet aan die persoon kan worden uitbetaald. Het geld raakt niet zoek en is niet van de Staat geworden: het wacht daar tot de rechthebbende zich meldt of tot duidelijk wordt wie dat is. Voor de rekenplichtige is de storting bevrijdend, wat wil zeggen dat zijn verplichting tot afdracht daarmee is nagekomen.

Waarom dit voor de rekenplichtige belangrijk is

Zolang hij het geld onder zich houdt, blijft hij verantwoordelijk. Hij is dan nog steeds degene die moet uitleggen waar het geld staat, hij loopt het risico dat hem wordt verweten dat hij het te lang hield, en hij kan zijn eigen positie niet afsluiten. Door te storten legt hij die verantwoordelijkheid neer.

• Eigen initiatief: de rekenplichtige mag zelf storten.
• Op vordering: belanghebbenden kunnen de storting ook laten bevelen.

- Bevrijdend: na de storting is de afdrachtverplichting nagekomen.

De storting op vordering van belanghebbenden

De tweede zin geeft de belanghebbenden een eigen wapen. Zij kunnen vorderen dat de storting wordt bevolen, bijvoorbeeld omdat zij er weinig vertrouwen in hebben dat het geld bij de rekenplichtige veilig staat, of omdat er onderling nog geen overeenstemming is en niemand wil dat het geld intussen wegvloeit. Het geld gaat dan naar een neutrale plek, terwijl de discussie over de verdeling doorloopt.

Een voorbeeld

Na afsluiting van een beheer blijft er een bedrag over dat toekomt aan drie personen, van wie er één al jaren onvindbaar is. De rekenplichtige wil de zaak afronden en stort het volledige saldo in de consignatiekas. De twee bekende belanghebbenden kunnen hun deel opeisen; het deel van de derde blijft staan tot hij opduikt of tot duidelijk wordt wie in zijn plaats treedt.

In de praktijk

Storten is geen manier om onder verantwoording uit te komen: de rekening moet gewoon worden afgelegd en het saldo moet correct zijn vastgesteld. Wie stort voordat er duidelijkheid is over de omvang van het saldo, koopt weinig rust. Voor belanghebbenden geldt dat geld in de consignatiekas niet vanzelf naar hen toe komt. Zij moeten het opvragen en aantonen dat zij rechthebbende zijn; is dat na de rekenprocedure onduidelijk gebleven, dan biedt de rangregeling van artikel 776 Rv de weg om de verdeling alsnog te laten vaststellen.