Artikel 770a Rechtsvordering (770a Rv)

Dit artikel sluit bij beslag op goederen van de gemeenschap enkele bepalingen van het gewone beslagrecht uit. Omdat de gewone regels voor conservatoir verhaalsbeslag van overeenkomstige toepassing zijn verklaard, zouden ook onderdelen meelopen die de wet bij een beslag op goederen van de eigen huwelijksgemeenschap niet wil laten gelden. Dit artikel haalt die er weer uit: één regel bij beslag op een onroerende zaak, en drie bij beslag op een roerende zaak die geen registergoed is.

Beslag op een onroerende zaak

Ligt het beslag op een onroerende zaak — meestal de echtelijke woning — dan is het derde lid van artikel 505 Rv niet van toepassing. Bij een gewoon beslag op een onroerende zaak beschermt die bepaling onder voorwaarden een vervreemding of bezwaring waarvan de notariële akte al was verleden voordat het beslag werd ingeschreven: zo'n overdracht of hypotheek kan dan toch tegen de beslaglegger worden ingeroepen. Bij maritaal beslag geldt die bescherming niet. Een akte die kort vóór de inschrijving van het beslag is gepasseerd, kan de partner die beslag heeft gelegd dus niet op die grond worden tegengeworpen.

Beslag op een gewone roerende zaak

Gaat het om een roerende zaak die geen registergoed is, dan blijven het derde lid van artikel 441 Rv en de artikelen 447 en 448 Rv buiten toepassing. De bepalingen die bepaalde zaken buiten een verhaalsbeslag houden, gelden bij dit beslag dus niet.

• Het beslag blijft conservatoir: het houdt vast, het wint niet uit.
• De uitzonderingen zijn beperkt: alle andere beslagregels gelden gewoon.

- De aard van het goed bepaalt welk lijstje uitzonderingen van toepassing is.

Wat dit betekent voor de bewoners

Een beslag op de echtelijke woning verandert niets aan het wonen zelf. Wie er woont, blijft er wonen; het beslag raakt de mogelijkheid om het huis over te dragen of te bezwaren, niet het dagelijks gebruik. Voor de inboedel geldt in de regel hetzelfde: die blijft in huis staan en wordt niet weggehaald. Een garantie is dat niet, want de voorzieningenrechter kan op verzoek bevelen dat in beslag genomen roerende zaken in gerechtelijke bewaring worden gegeven. Het beslag is bedoeld om de boedel compleet te houden tot de verdeling, en niet om iemand van zijn spullen te beroven.

Een voorbeeld

Twee partners hebben samen een huis en een keuken vol apparatuur. Eén van hen legt maritaal beslag op de woning omdat er al een makelaarsbord in de tuin stond. Het huis kan daarna niet zomaar worden verkocht en geleverd, maar er verandert niets aan wie er woont of aan wie de hypotheeklasten betaalt. Had de andere partner een dag eerder al bij de notaris een leveringsakte getekend, dan biedt het derde lid van artikel 505 Rv hem geen uitweg. Ligt er ook beslag op de inboedel, dan blijven de spullen in beginsel staan waar ze staan, tenzij de voorzieningenrechter gerechtelijke bewaring beveelt.

In de praktijk

Zolang het beslag conservatoir is, volgt er geen veiling. Tegelijk kan het beslagen huis of de auto intussen niet zonder gevolgen worden verkocht, en bij de woning helpt een al gepasseerde maar nog niet ingeschreven akte daar niet aan. Wie toch tot verkoop wil overgaan, bijvoorbeeld omdat de lasten niet meer op te brengen zijn, kan de voorzieningenrechter om opheffing vragen of met de andere partner afspraken maken over de verkoop en de opbrengst, in plaats van zelf tot verkoop over te gaan.