Artikel 729c Rechtsvordering (729c Rv)

Beslag op een luchtvaartuig kan binnen enkele uren enorme schade veroorzaken. Dit artikel maakt daarom uitdrukkelijk wie daarvoor opdraait: legt iemand beslag in strijd met de regels van deze afdeling of zonder goede grond, dan moet hij de daardoor ontstane schade vergoeden. Dezelfde regel geldt als er geen beslag is gelegd, maar de schuldenaar wel zekerheid heeft moeten stellen om dat te voorkomen.

Twee gronden voor aansprakelijkheid

De eerste is formeel: het beslag is gelegd in strijd met de andere artikelen van deze afdeling, bijvoorbeeld op een toestel dat helemaal niet voor beslag vatbaar is of terwijl er al voldoende zekerheid was gesteld.

De tweede is inhoudelijk: het beslag is gelegd zonder goede grond. Dat ziet op de situatie waarin het beslag formeel kon, maar er in werkelijkheid geen deugdelijke vordering achter zat.

Ook bij gedwongen zekerheidstelling

Het tweede lid sluit een gat dat anders zou vallen. Wie zekerheid stelt, voorkomt daarmee het beslag; er is dan formeel niets gebeurd. Toch heeft die zekerheid geld gekost en heeft zij vermogen vastgelegd. Zou het beslag, als het gelegd was, in strijd met de regels of zonder goede grond zijn geweest, dan is de schuldeiser ook voor die schade aansprakelijk.

Zonder die bepaling zou een schuldeiser met een zwakke zaak straffeloos kunnen dreigen, in de wetenschap dat de ander uit noodzaak zekerheid stelt.

Wat de schade kan omvatten

Denk aan de kosten van een geannuleerde of vertraagde vlucht, aan het omboeken van passagiers, aan ligplaats- en standplaatskosten, aan het inzetten van een vervangend toestel en aan de kosten van de gestelde zekerheid zelf. Wie schade vordert, doet er goed aan die posten van meet af aan bij te houden en te onderbouwen.

Een voorbeeld

Een schuldeiser legt beslag op een toestel dat klaarstaat voor een lijnvlucht, terwijl zijn vordering niets met die vlucht te maken heeft. Het beslag had niet gelegd mogen worden. De maatschappij moet passagiers omboeken en een ander toestel inzetten. Die kosten komen voor rekening van de beslaglegger.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is de boodschap eenvoudig: ga bij dit type beslag met bijzondere zorgvuldigheid te werk en laat vooraf toetsen of het toestel voor beslag vatbaar is en of uw vordering staat.

Voor de exploitant is het zaak de schade meteen vast te leggen met stukken, facturen en tijdlijnen. Naast deze aanspraak blijft de gewone weg openstaan om het beslag zelf zo snel mogelijk kwijt te raken, via zekerheidstelling volgens artikel 729b Rv of via opheffing in kort geding op grond van artikel 705 Rv.