Artikel 724 Rechtsvordering (724 Rv)

Soms zijn twee partijen over en weer iets aan elkaar schuldig. De schuldeiser die zelf nog iets aan zijn schuldenaar moet afdragen, kan daarop beslag leggen onder zichzelf. Dat heet eigenbeslag. Dit artikel maakt zo'n beslag ook in bewarende vorm mogelijk, op de goederen die artikel 479h Rv aanwijst, en het stelt daarbij een duidelijke eis aan het verzoekschrift.

Hoe eigenbeslag werkt

Bij een gewoon derdenbeslag legt de schuldeiser beslag bij iemand anders die iets van de schuldenaar onder zich heeft. Hier valt die rol samen met die van de schuldeiser zelf: hij houdt vast wat hij aan de schuldenaar zou moeten betalen of afgeven, totdat duidelijk is of hij zijn eigen vordering daarop kan verhalen.

Dat is geen vrijbrief om zelf maar iets in te houden. Ook hier is vooraf verlof van de voorzieningenrechter nodig volgens artikel 700 Rv, en gelden de gewone regels over conservatoir beslag.

Het verzoekschrift moet concreet zijn

De goederen waarop u onder uzelf beslag wilt leggen, moeten in het verzoekschrift worden omschreven. Een verwijzing naar alles wat u de schuldenaar eventueel verschuldigd bent, is niet genoeg. De voorzieningenrechter moet kunnen zien waar het beslag op ziet en hoever het strekt.

Welke regels meegelden

Een reeks bepalingen uit de regeling van het derdenbeslag is van overeenkomstige toepassing. Daaronder vallen de bepalingen over welke goederen wel en niet voor beslag vatbaar zijn en over de bescherming van inkomen. Ook bij eigenbeslag geldt dus dat een deel van periodieke inkomsten buiten het beslag blijft, zodat de schuldenaar van zijn geld kan blijven leven.

Daarnaast bepaalt dit artikel wanneer de termijn van artikel 479j Rv gaat lopen: vanaf de dag waarop de schuldeiser een executoriale titel heeft, die uitvoerbaar is geworden en aan de schuldenaar is betekend. Zolang die drie voorwaarden niet zijn vervuld, begint er niets te lopen.

Een voorbeeld

Een opdrachtgever heeft nog een slottermijn openstaan voor een aannemer, maar hij meent tegelijk een grote schadevordering op diezelfde aannemer te hebben wegens gebreken. Hij kan verlof vragen om onder zichzelf beslag te leggen op die slottermijn, zodat het bedrag niet wegvloeit voordat over zijn schadevordering is beslist. In zijn verzoekschrift omschrijft hij precies om welke termijn het gaat.

In de praktijk

Voor wie eigenbeslag overweegt: het is een sterk middel, maar het maakt u ook kwetsbaar. Blijkt uw vordering later niet te bestaan, dan heeft u ten onrechte ingehouden en kunt u aansprakelijk zijn voor de schade.

Wordt u met eigenbeslag geconfronteerd, vraag dan het verlof en het verzoekschrift op en kijk of de goederen daarin echt zijn omschreven. Meent u dat het beslag ondeugdelijk of nodeloos is, dan is opheffing te vorderen in kort geding op grond van artikel 705 Rv.