Artikel 715 Rechtsvordering (715 Rv)

Aandelen op naam in een naamloze vennootschap of een besloten vennootschap kunnen worden beslagen, ook al is er nog geen uitspraak. Dit artikel bepaalt hoe dat gaat: langs dezelfde weg als het executoriale beslag op zulke aandelen, met dit verschil dat het verlof van de voorzieningenrechter de plaats inneemt van de executoriale titel. Daarnaast stelt het eisen aan het exploot en verplicht het de beslaglegger de vennootschap te informeren over de hoofdzaak.

De wijze van beslaglegging en de gevolgen ervan staan in de bepalingen over het executoriale beslag op aandelen: de artikelen 474c tot en met 474f Rv. Die regelen onder meer aan wie het exploot wordt uitgebracht en wat het beslag betekent voor het beschikken over de aandelen. Omdat er in dit stadium nog geen vonnis is, wordt in het exploot verwezen naar het verlof.

Wat de vennootschap te horen krijgt

De vennootschap is bij dit beslag onmisbaar: zij houdt het aandeelhoudersregister bij en keert de opbrengsten uit. Daarom moet het beslagexploot vermelden waar de hoofdzaak loopt, of, als die nog niet is begonnen, binnen welke termijn dat volgens het verlof moet gebeuren.

Is de eis nog niet ingesteld, dan komt daar een tweede verplichting bij. Binnen acht dagen nadat de beslaglegger zijn procedure is begonnen, moet hij een afschrift van de dagvaarding aan de vennootschap laten betekenen. Wordt de eis op een andere manier ingesteld, dan gaat het om het stuk waarmee dat is gebeurd.

Verlenging van de termijn

Die acht dagen kunnen worden verlengd, maar alleen op verzoek van de beslaglegger aan de voorzieningenrechter. Daarbij geldt een extra voorwaarde: de verlenging werkt pas als zij binnen acht dagen na het verstrijken van de oorspronkelijke termijn schriftelijk aan de vennootschap is meegedeeld. Wie dat vergeet, heeft niets aan zijn verlenging. Tegen de beslissing over de verlenging staat geen hogere voorziening open.

De termijn na de uitspraak

Heeft de beslaglegger de zaak gewonnen, dan volgt de vervolgstap bij de rechtbank die artikel 474g Rv regelt. Binnen de termijn uit het eerste lid van dat artikel moet de rechtbank worden gevraagd te bepalen dat en wanneer de aandelen mogen worden verkocht en overgedragen, op straffe van verval van het beslag.

Het derde lid bepaalt voor het conservatoire beslag wanneer die termijn afloopt: niet eerder dan één maand na de dag waarop de in kracht van gewijsde gegane executoriale titel aan de vennootschap is betekend. De beslaglegger moet dus eerst een onherroepelijke uitspraak hebben en die aan de vennootschap laten betekenen; vanaf die betekening heeft hij ten minste een maand voor het verzoek aan de rechtbank.

Een voorbeeld

Een investeerder legt beslag op de aandelen die een ondernemer in zijn eigen bv houdt. In het exploot staat binnen welke termijn de hoofdzaak moet worden begonnen. Twee weken later dagvaardt de investeerder; binnen acht dagen daarna laat hij een afschrift van die dagvaarding bij de bv betekenen. De ondernemer kan zijn aandelen intussen niet vrij overdragen.

In de praktijk

Voor de beslaglegger draait het om agenda's. Betekent hij het inleidende stuk te laat aan de vennootschap, dan is het beslag daarmee niet nietig, al kan hij er wel op worden aangesproken. Een verlenging die niet op tijd aan de vennootschap is meegedeeld heeft geen werking, en het beslag vervalt als de hoofdzaak niet binnen de gestelde termijn wordt ingesteld.

Voor de aandeelhouder betekent het beslag dat zijn positie bevroren is, niet dat hij zijn aandelen kwijt is. Vindt u het beslag ondeugdelijk of onnodig, dan kunt u opheffing vorderen in kort geding volgens artikel 705 Rv. Over de opbrengsten uit de aandelen gaat artikel 716 Rv.