Artikel 713 Rechtsvordering (713 Rv)

Bij een recht aan toonder of order zit het recht vast aan het papier: wie het stuk heeft, kan het recht uitoefenen. Dit artikel regelt daarom wat er met de opbrengsten gebeurt zodra op zo'n recht conservatoir beslag ligt. Die worden geïnd door de bewaarder van het papier, en verder gelden de regels die bij het executoriale beslag op dit soort rechten horen.

Waarom het papier bepalend is

Bij toonderpapier volstaat het bezit om het recht te kunnen uitoefenen; bij orderpapier gaat het over door endossement, een aantekening op het stuk zelf. Wie het stuk in handen heeft, heeft daarmee feitelijk de sleutel tot de waarde. Daarom is het bij beslag zo belangrijk dat het papier bij een bewaarder terechtkomt en niet bij de schuldenaar blijft.

Wie de baten int

De baten die artikel 474b Rv noemt, worden geïnd door de bewaarder van het papier. Dat is een praktische keuze: hij heeft het stuk en kan het dus verzilveren wanneer er iets vervalt. De schuldenaar kan de opbrengst niet zelf opstrijken en de schuldeiser krijgt haar evenmin al in handen; zij wordt bewaard tot duidelijk is wie er recht op heeft.

Verder zijn dat artikel en artikel 474ba Rv van overeenkomstige toepassing. Daarmee sluit het conservatoire beslag aan bij de regeling die voor het executoriale beslag op dit soort rechten geldt, zodat er geen aparte regels naast elkaar hoeven te bestaan.

Een voorbeeld

Een schuldeiser legt beslag op een orderbriefje dat zijn schuldenaar in bezit heeft. Het stuk gaat naar een bewaarder. Loopt er tijdens de procedure een termijn af waarop er betaald moet worden, dan int de bewaarder dat bedrag. Wint de schuldeiser later de hoofdzaak en wordt het beslag executoriaal, dan kan daaruit worden voldaan; verliest hij, dan komt het geld toe aan de schuldenaar.

In de praktijk

Voor de beslaglegger is het verstandig in het verzoekschrift zo precies mogelijk te omschrijven om welk stuk het gaat; wat artikel 711 Rv voor dit beslag verlangt, is dat hij de gegronde vrees voor verduistering aantoont. Voor de schuldenaar geldt dat het beslag hem het gebruik van het papier ontneemt, maar de waarde niet doet verdwijnen: die blijft bewaard en volgt uiteindelijk de uitkomst van de procedure.

Heeft u het idee dat het beslag onterecht is of dat er meer wordt vastgehouden dan de vordering rechtvaardigt, dan is opheffing in kort geding op grond van artikel 705 Rv ook hier de aangewezen weg.