- Voor het leggen van conservatoir beslag is verlof vereist van de voorzieningenrechter van de rechtbank binnen welker rechtsgebied zich een of meer van de betrokken zaken bevinden, dan wel, indien het beslag niet op zaken betrekking heeft, de schuldenaar of degene of een dergenen onder wie het beslag gelegd wordt, woonplaats heeft.
- Het verlof wordt verzocht bij een verzoekschrift waarin de aard van het te leggen beslag en van het door de verzoeker ingeroepen recht en, zo dit recht een geldvordering is, ook het bedrag of, zo dit nog niet vaststaat, het maximum bedrag daarvan, worden vermeld, onverminderd de bijzondere eisen door de wet gesteld voor een beslag van de soort waarom het gaat. De voorzieningenrechter beslist na summier onderzoek. In geval van een geldvordering stelt hij het bedrag vast waarvoor het verlof wordt verleend, met inbegrip van de kosten waarin de schuldenaar zal kunnen worden veroordeeld. Bij het verlof kan de voorzieningenrechter, onverminderd artikel 64, derde lid, tevens verlof verlenen het beslag te leggen op alle dagen en uren. Tegen een krachtens dit lid gegeven verlof is geen hogere voorziening toegelaten.
- Tenzij op het tijdstip van het verlof reeds een eis in de hoofdzaak is ingesteld, wordt het verlof verleend onder voorwaarde dat het instellen daarvan geschiedt binnen een door de voorzieningenrechter daartoe te bepalen termijn van ten minste acht dagen na het beslag. De voorzieningenrechter kan de termijn verlengen, indien de beslaglegger dit voor het verstrijken van de termijn verzoekt. Tegen de beschikking is geen hogere voorziening toegelaten. In het geval van een beslag als bedoeld in artikel 714 of artikel 718 moet de verlenging, om haar werking te hebben, binnen acht dagen na het tijdstip waarop de termijn zonder verlenging zou verstrijken, schriftelijk zijn medegedeeld aan de in artikel 715 bedoelde vennootschap, onderscheidenlijk de in artikel 718 bedoelde derde. Overschrijding van de termijn voor het instellen van een eis in de hoofdzaak doet het beslag vervallen.
- Verlof tot het leggen van beslag ten laste van een instelling als bedoeld in artikel 212a, onder a, van de Faillissementswet kan slechts worden verleend nadat de instelling in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord, tenzij het beslag uitsluitend op zaken betrekking heeft.
←
Terug 680 · Eisen dat de hele gemeenschap in één keer wordt verdeeld
Verder 701 · Zekerheid stellen voor schade door een conservatoir beslag
→
Artikel 700 Rechtsvordering (700 Rv)
Het verlof van de voorzieningenrechter voor conservatoir beslag
Wettekst
Toelichting
Wie bang is dat zijn schuldenaar zijn vermogen kwijtraakt voordat er een uitspraak ligt, kan conservatoir beslag laten leggen: een bewarend beslag dat iets vastzet zolang de zaak nog loopt. Dat mag niet zomaar. Dit artikel eist vooraf toestemming van de voorzieningenrechter, het schrijft voor wat in het verzoek moet staan, en het koppelt aan het verlof de verplichting om binnen een gestelde termijn ook echt een procedure over de vordering zelf te beginnen.
Gaat het om beslag op zaken, dan moet u zijn bij de voorzieningenrechter van de rechtbank in het gebied waar een of meer van die zaken zich bevinden. Raakt het beslag geen zaken, bijvoorbeeld bij beslag op een banktegoed of op een vordering, dan is de woonplaats bepalend: die van de schuldenaar, of die van degene onder wie het beslag wordt gelegd.
Wat er in het verzoekschrift moet staan
Het verlof wordt gevraagd met een verzoekschrift. Daarin staat wat voor beslag u wilt leggen en op welk recht u zich beroept. Is dat recht een geldvordering, dan noemt u het bedrag, en als dat nog niet vaststaat het maximum. Voor sommige beslagsoorten stelt de wet daarnaast nog eigen eisen; die gelden onverkort.
De voorzieningenrechter beslist na summier onderzoek. Dat betekent: een snelle toets aan de hand van uw eigen stukken, meestal zonder dat de schuldenaar wordt gehoord. Hij weegt niet uit wie uiteindelijk gelijk heeft. Bij een geldvordering stelt hij het bedrag vast waarvoor beslag mag worden gelegd, en hij telt daar de kosten bij op waarin de schuldenaar veroordeeld kan worden. Hij kan er verlof bij geven om op alle dagen en uren te leggen, wat vooral telt als snelheid het verschil maakt.
Tegen een verleend verlof staat geen hogere voorziening open. Wie het beslag wil aanvechten, moet dus niet in beroep, maar de weg van artikel 705 Rv bewandelen: opheffing vorderen in kort geding.
De termijn voor de hoofdzaak
Beslag is geen doel op zich. Loopt er nog geen procedure over de vordering, dan verbindt de voorzieningenrechter aan het verlof de voorwaarde dat u die alsnog begint, binnen een termijn die hij zelf bepaalt en die ten minste acht dagen na het beslag bedraagt.
Wie die termijn laat verlopen, verliest zijn beslag: het vervalt. Verlenging is mogelijk, maar alleen als u erom vraagt voordat de termijn om is; ook tegen die beslissing staat geen hogere voorziening open. Gaat het om beslag zoals bedoeld in artikel 714 Rv of artikel 718 Rv, dan moet de verlenging binnen acht dagen na het moment waarop de termijn anders zou aflopen schriftelijk worden meegedeeld aan de vennootschap uit artikel 715 Rv, respectievelijk aan de derde uit artikel 718 Rv. Gebeurt dat niet, dan heeft de verlenging geen werking.
Beslag bij bepaalde instellingen
Voor beslag ten laste van instellingen die de Faillissementswet aanwijst geldt een uitzondering op de gewone gang van zaken: die instelling moet eerst de kans krijgen te worden gehoord voordat verlof kan worden verleend. Alleen als het beslag uitsluitend zaken raakt, hoeft dat niet.
Een voorbeeld
Een aannemer heeft een grote onbetaalde factuur en hoort dat zijn opdrachtgever zijn bedrijfspand te koop heeft gezet. Hij laat zijn advocaat een verzoekschrift indienen bij de voorzieningenrechter van de rechtbank waar het pand ligt, met opgave van zijn vordering en het maximum. Het verlof komt er dezelfde dag, de deurwaarder legt beslag, en binnen de gestelde termijn dagvaardt de aannemer voor de hoofdzaak.
Voor wie het beslag treft
Ligt er beslag op uw vermogen, vraag dan meteen om het verlof en het verzoekschrift; die horen bij de betekening te zitten. Daaruit blijkt voor welk bedrag beslag mag liggen en welke termijn geldt voor de hoofdzaak. Klopt het verhaal niet, is het beslag onnodig of kunt u zekerheid stellen, dan is opheffing in kort geding de aangewezen route.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Is een belastingaanslag een eis in de hoofdzaak?
De ontvanger had conservatoir beslag gelegd en de vraag was of het opleggen van een aanslag door de inspecteur geldt als het instellen van de eis in de hoofdzaak, de procedure die de beslaglegger binnen de door de voorzieningenrechter gestelde termijn moet beginnen. De Hoge Raad oordeelt dat dit het geval kan zijn: beslissend is dat binnen de termijn een procedure wordt begonnen waarin de gegrondheid en de omvang van de vordering kunnen worden getoetst, en tegen de aanslag staan bezwaar en beroep bij de belastingrechter open. Daarmee legt de uitspraak de kern van de termijn van art. 700 lid 3 Rv vast: het gaat om toetsing van de vordering, niet om een bepaalde processtap.
-
Wat gebeurt er met de termijn na opheffing in eerste aanleg?
Een conservatoir beslag op een zeeschip was door de voorzieningenrechter opgeheven, waarna de eis in de hoofdzaak niet binnen de gestelde termijn werd ingesteld. De Hoge Raad overweegt dat de termijn van art. 700 lid 3 Rv ertoe dient te voorkomen dat de schuldeiser het beslag alleen als pressiemiddel gebruikt en daarna blijft stilzitten; is het beslag bij een uitvoerbaar bij voorraad verklaarde uitspraak opgeheven, dan verliest de termijn zijn functie. De appelrechter die de opheffing vernietigt, moet dan zelf een nieuwe termijn bepalen. Dat maakt duidelijk dat de termijn een beschermingsfunctie heeft en niet een val voor de beslaglegger is.
-
Hoger beroep tegen een beslagverlof: uitgesloten?
Tegen het verlof van de voorzieningenrechter om conservatoir beslag te leggen staat op grond van art. 700 lid 2 Rv geen hogere voorziening open. Betoogd werd dat op dat rechtsmiddelenverbod een uitzondering moet gelden als de schuldenaar wel over het verzoek is gehoord. De Hoge Raad verwerpt dat: de wetgever heeft die uitzondering niet gewild, mede omdat art. 705 Rv een met voldoende waarborgen omklede rechtsgang biedt om tegen het beslag op te komen en omdat de geldigheid van het verlof uit rechtszekerheid niet van een hoger beroep afhankelijk mag zijn. Wie het beslag wil aanvechten, moet dus de opheffingsroute nemen.
-
Welk recht bepaalt of een rechtspersoon nog bestaat?
In deze zaak waren beslagen goederen overgedragen, waarna de beslagen rechtspersoon ophield te bestaan. De Hoge Raad overwoog dat een overdracht in weerwil van een beslag alleen tot gevolg heeft dat de beslaglegger die overdracht mag negeren omdat zij jegens hem niet kan worden ingeroepen, zodat hij nog steeds verhaal kan nemen op de goederen waarop het beslag rust; hij noemde daarbij onder meer artikel 453a Rv. Daarvoor moet de beslaglegger het beslag wel vervolgen, wat bij een conservatoir beslag betekent dat hij tijdig een eis in de hoofdzaak instelt en die wordt toegewezen.
-
Wanneer is de eis in de hoofdzaak ingesteld?
Het beslag was gelegd voor een vordering die in Engeland aanhangig zou zijn gemaakt, en de vraag was of dat tijdig een eis in de hoofdzaak opleverde. De Hoge Raad stelt de maatstaf voorop: aan art. 700 lid 3 Rv is voldaan als binnen de termijn, op een met zekerheid vast te stellen datum, een met voldoende waarborgen omgeven procedure aanhangig is gemaakt waarin de gegrondheid en de omvang van de vordering kunnen worden getoetst; de eis hoeft niet in Nederland te zijn ingesteld. Beslissend is het aanhangig zijn van die procedure, niet of de beslagene daarvan op de hoogte is. Dit is de meest uitgewerkte formulering van het vereiste.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.