Artikel 678 Rechtsvordering (678 Rv)

Nadat de rechter verdeling bij een notaris heeft bevolen, kan het alsnog stuklopen. Dit artikel regelt wat er dan gebeurt: de notaris legt in een proces-verbaal vast dat hij partijen niet op één lijn krijgt, en met dat stuk in de hand kan ieder van hen terug naar de rechter om de verdeling te laten gelasten of te laten vaststellen.

Het proces-verbaal van de notaris

Het proces-verbaal is de schriftelijke vaststelling dat het overleg is mislukt. Op verzoek zet de notaris erin op welke punten partijen het al wél eens waren geworden. De rechter ziet dan welke onderdelen nog openliggen en welke niet.

Vraag daar dus om als er tussenresultaten zijn. Een proces-verbaal dat alleen meldt dat het niet gelukt is, laat niet zien wat al wel was bereikt.

Wie naar de rechter kan stappen

De wet gebruikt de term de meest gerede partij: degene die er belang bij heeft en het initiatief neemt. U hoeft dus niet te wachten tot de ander in beweging komt, en u heeft geen toestemming van de andere deelgenoten nodig.

Wat u kunt vorderen is ruim omschreven. De rechter kan de wijze van verdeling gelasten, hij kan de verdeling zelf vaststellen, en hij kan beslissen over wat er verder tussen partijen openstaat en de verdeling in de weg zit. Die mogelijkheid bestaat zolang geen volledige overeenstemming is bereikt.

Aanhouding voor een nieuwe poging bij de notaris

Zolang er geen afschrift van het proces-verbaal wordt overgelegd, kan de rechter de zaak op verlangen van een van de partijen aanhouden. De notaris krijgt dan opnieuw de gelegenheid partijen op te roepen, zoals het derde lid van artikel 677 Rv hem toestaat.

Aanhouding is een bevoegdheid van de rechter en geen verplichting, en zij kan alleen worden gevraagd zolang het proces-verbaal ontbreekt. Ligt het afschrift er, dan is deze weg afgesloten en beslist de rechter over wat partijen verdeeld houdt.

Een voorbeeld

Broer en zus moeten een nalatenschap verdelen met een woning, een auto en een aanzienlijke effectenportefeuille. Bij de notaris worden ze het eens over de auto en de portefeuille, maar niet over de woning. De notaris maakt een proces-verbaal en noemt daarin de punten waarover al overeenstemming bestaat. De zus stapt naar de rechter, die alleen nog over de woning hoeft te beslissen.

In de praktijk

Blijf tijdens het notariële traject verzamelen wat u nodig heeft: taxaties, saldi, bewijs van wat u al heeft betaald. Loopt het vast, dan kunt u meteen door. Is de waarde van een goed het struikelblok, dan biedt artikel 679 Rv de mogelijkheid een deskundige te laten benoemen, ook als partijen het over die persoon niet eens worden.

Wie zonder proces-verbaal bij de rechter aanklopt, moet er rekening mee houden dat de wederpartij om aanhouding kan vragen, zodat de notaris eerst nog een poging kan doen.