Artikel 676 Rechtsvordering (676 Rv)

Rond het verzegelen van een boedel, het weer openen van die zegels en het opmaken van een boedelbeschrijving ontstaan geregeld conflicten. Dit artikel bepaalt dat zulke conflicten niet in een gewone, langlopende procedure worden uitgevochten maar in kort geding, en het wijst aan bij welke voorzieningenrechter dat moet gebeuren.

Waar de geschillen over gaan

Verzegeling betekent dat een woning, een kast of een kluis wordt afgesloten en verzegeld, zodat er niets uit verdwijnt voordat duidelijk is wat er allemaal is. Ontzegeling is het weer verbreken van die zegels. De boedelbeschrijving is de inventarisatie die daarna volgt.

Het artikel spreekt ruim van geschillen die in verband met een verzegeling, ontzegeling of boedelbeschrijving rijzen. Denk aan onenigheid over de vraag of de zegels eraf moeten omdat iemand bij zijn eigen papieren moet kunnen, of de beschrijving moet worden voortgezet of aangevuld, wie bij het opmaken aanwezig mag zijn, of hoe de notaris te werk moet gaan.

Waarom kort geding

Een verzegelde woning of een stilgevallen inventarisatie kan niet maanden wachten. Het kort geding is de snelle procedure waarin de voorzieningenrechter een voorlopige voorziening geeft: hij kan bevelen dat de zegels worden verbroken, dat een beschrijving wordt voortgezet of juist wordt aangevuld. Zijn oordeel is voorlopig van aard; wie een definitieve beslissing wil over wie waar recht op heeft, moet daarvoor een bodemprocedure voeren.

Bij welke voorzieningenrechter

Bevoegd is de voorzieningenrechter van de rechtbank in het gebied waar de verzegeling heeft plaatsgevonden. Gaat het om een boedelbeschrijving, dan is bepalend waar de te beschrijven boedel zich geheel of grotendeels bevindt.

Het artikel kent daarmee voor dit soort geschillen een eigen bevoegdheidsregel, die aansluit bij de plaats van de verzegeling of de ligging van de boedel. De woonplaats van de gedaagde is hier niet bepalend.

Een voorbeeld

Na het overlijden van een vader zijn de zegels gelegd op zijn woning. Een dochter wil erin om de administratie en haar eigen papieren op te halen, haar broer weigert elke medewerking zolang niet alles is beschreven. Zij kan de voorzieningenrechter van de rechtbank in het gebied waar het huis staat vragen om ontzegeling, eventueel onder voorwaarden, bijvoorbeeld dat de notaris erbij is en dat wordt vastgelegd wat er wordt meegenomen.

In de praktijk

Bereid een kort geding goed voor: schrijf op wat u precies gevraagd wilt zien, waarom dat niet kan wachten, en wat er misgaat als het niet gebeurt. Een vordering die te vaag is om uit te voeren, helpt niemand.

Houd er verder rekening mee dat de voorzieningenrechter een voorlopige maatregel neemt en de erfrechtelijke of goederenrechtelijke vragen niet definitief beslist. Tegen het vonnis in kort geding staat hoger beroep open bij het gerechtshof. En blijft de onenigheid daarna doorlopen naar de verdeling van de gemeenschap, dan gelden daarvoor de eigen regels van de vijfde afdeling, met artikel 677 Rv als startpunt.