Artikel 671 Rechtsvordering (671 Rv)

Een boedelbeschrijving is de inventarisatie van wat er in een nalatenschap of gemeenschap zit: de goederen, de schulden, waar alles zich bevindt. Artikel 671 Rv bepaalt in welke vorm zo'n voorgeschreven beschrijving mag worden opgemaakt. De hoofdregel is een notariële akte; onderhands mag alleen onder voorwaarden.

De onderhandse route

Twee eisen gelden tegelijk. Alle partijen moeten zich met de onderhandse vorm verenigen, en zij moeten het vrije beheer over hun goederen hebben. Ontbreekt een van beide, dan valt deze route af.

Alle partijen betekent werkelijk allemaal. Eén erfgenaam die niet meedoet of niet reageert, is genoeg om de onderhandse weg te blokkeren.

Het vrije beheer ontbreekt bijvoorbeeld bij iemand van wie de goederen onder bewind zijn gesteld, of bij iemand die failliet is verklaard.

Anders een notariële akte

In alle andere gevallen wordt de boedelbeschrijving bij notariële akte opgemaakt. Een notariële akte is een stuk dat een notaris opmaakt en ondertekent; hij stelt de identiteit van de betrokkenen vast, legt vast wat er is verklaard en waarborgt dat het stuk bewaard blijft.

Waar de beschrijving voor dient

De boedelbeschrijving is meer dan een lijstje. Zij vormt het uitgangspunt voor de verdeling en voor de vraag of de nalatenschap meer schulden dan bezittingen kent.

Of een onderhandse akte volstaat, hangt dus niet af van de omvang of de waarde van de boedel, maar uitsluitend van de twee eisen uit dit artikel: instemming van allen en vrij beheer bij allen. Een grote nalatenschap kan onderhands worden beschreven, een kleine moet soms notarieel.

Een voorbeeld

Drie erfgenamen zijn het onderling eens en hebben allen het vrije beheer over hun goederen. Zij laten de boedelbeschrijving onderhands opmaken en ondertekenen die alle drie. Waren de goederen van een van hen onder bewind gesteld geweest, dan had de beschrijving bij notariële akte moeten gebeuren, ook al waren zij het eens.

In de praktijk

Voor de betrokkenen: de onderhandse vorm vraagt minder tijd en kosten, maar mist de tussenkomst van de notaris.

Heeft een van de partijen niet het vrije beheer over haar goederen, dan is niet voldaan aan de tweede voorwaarde voor de onderhandse vorm. De wet schrijft dan de notariële akte voor, zodat de beschrijving onder toezicht van de notaris tot stand komt.