Artikel 663 Rechtsvordering (663 Rv)

Bij een verzegeling komen bijna altijd papieren tevoorschijn: testamenten, bankafschriften, leningsovereenkomsten, een boekhouding. Artikel 663 Rv bepaalt wat de notaris daarmee doet. Hij mag boeken en papieren die hij aantreft openen, en hij beoordeelt of ze voor de nalatenschap of de gemeenschap van belang kunnen zijn.

Openen mag

Dat openen is geen vanzelfsprekendheid. Papieren van iemand anders lees je niet zomaar. Hier is dat wel toegestaan, omdat anders niet is vast te stellen of een gesloten envelop een reclamefolder bevat of een schuldbekentenis die de hele afwikkeling verandert.

De notaris is voor die taak de aangewezen persoon: hij is aan zijn geheimhoudingsplicht gebonden en is bij de verdere afwikkeling toch al betrokken.

Naar de griffie of een andere plaats

Kunnen de stukken van belang zijn voor de nalatenschap of de gemeenschap, voor de goederen daarvan of voor de schulden, dan worden zij overgebracht. Dat kan naar de griffie van de rechtbank waarvan de kantonrechter het verlof gaf, of naar een andere plaats die de notaris aanwijst.

Waar zij ook heen gaan, één ding staat vast: zij blijven ter beschikking van de partijen. De stukken verdwijnen dus niet in een la waar niemand bij kan. Iedere betrokkene kan ze raadplegen, wat nodig is om de omvang van de boedel te kunnen beoordelen.

Wat er niet toe doet, gaat terug

Het tweede lid zorgt voor de omgekeerde beweging. Zodra blijkt dat de overgebrachte stukken niet van belang zijn, of dat zij aan een derde toebehoren, zorgt de notaris ervoor dat zij aan de rechthebbende worden afgegeven.

Dat laatste komt vaker voor dan gedacht. In een woning liggen stukken van een inwonend kind, van een partner of van een bedrijf waarin de overledene alleen maar administratie bewaarde. Die papieren horen niet bij de boedel en moeten terug naar degene van wie ze zijn.

Een voorbeeld

In een verzegelde werkkamer vindt de notaris een ordner met de administratie van de overledene en daarnaast een map met de belastingaangiften van de inwonende dochter. De ordner kan van belang zijn voor de schulden van de nalatenschap en wordt overgebracht, waar de erfgenamen hem kunnen inzien. De map van de dochter gaat terug naar haar zodra duidelijk is dat die van haar is.

In de praktijk

Voor de erfgenamen en deelgenoten: maak gebruik van de mogelijkheid de overgebrachte stukken in te zien. Juist daar wordt zichtbaar of er schulden zijn, of er is geleend binnen de familie en wat er werkelijk in de boedel zit.

Voor derden van wie er papieren blijken te liggen: meld u bij de notaris en maak aannemelijk dat de stukken van u zijn. De wet geeft u dan recht op afgifte; u hoeft de afwikkeling van de boedel niet af te wachten.