Artikel 658 Rechtsvordering (658 Rv)

Als iemand overlijdt of een gemeenschap wordt ontbonden, kan er wantrouwen ontstaan over wat er met de spullen gebeurt. Artikel 658 Rv biedt daarvoor een ingrijpend middel: zaken die tot een nalatenschap of tot een gemeenschap behoren waarop de bijzondere regeling van het Burgerlijk Wetboek van toepassing is, kunnen worden verzegeld. Niemand kan er dan nog bij zonder dat dat zichtbaar wordt.

Waarvoor het bedoeld is

Verzegeling legt de boedel stil. Het is een bewaringsmaatregel: de zaken blijven waar ze zijn en worden ontoegankelijk gemaakt, zodat er niets verdwijnt voordat duidelijk is wie waar recht op heeft. Het gaat dus niet om beslag en niet om verhaal op vermogen, maar om het veiligstellen van de stand van zaken.

Dat kan spelen bij een nalatenschap waarover de erfgenamen elkaar niet vertrouwen, maar ook bij een gemeenschap die is ontbonden en waarvan de inboedel nog moet worden verdeeld.

Hoe het verlof wordt verkregen

Er is verlof nodig van de kantonrechter. De wet wijst de kantonrechter aan van de rechtbank van het arrondissement waarin de verzegeling moet plaatsvinden. Wie om verzegeling kan vragen, regelt artikel 660 Rv; daartoe behoren onder meer erfgenamen en deelgenoten in de gemeenschap.

In het verlof wijst de kantonrechter ook de notaris aan die de verzegeling uitvoert. Tegen het verlof staat geen hogere voorziening open: hoger beroep of cassatie tegen de toestemming zelf is niet mogelijk.

Wie de zegels legt

De verzegeling wordt uitgevoerd door de notaris die in het verlof is aangewezen. Hij gebruikt daarbij zijn eigen zegel. In de praktijk worden zegels aangebracht op deuren, kasten, laden of andere afsluitingen, zodat ze breken zodra iemand de afgesloten ruimte opent. Een verbroken zegel laat dus zien dat er na de verzegeling aan de zaken is gekomen.

De bewaarder

Het tweede lid geeft de notaris een aanvullende bevoegdheid: hij kan een bewaarder van de gelegde zegels aanstellen. Die bewaarder houdt toezicht, zodat de verzegeling niet alleen op papier bestaat. Bij een woning die leegstaat of bij een bedrijfsruimte waar mensen in- en uitlopen, kan dat de verzegeling feitelijk betekenis geven.

Een voorbeeld

Na het overlijden van een alleenstaande vrouw meent een van de kinderen dat er sieraden en contant geld uit de woning verdwijnen. Hij vraagt de kantonrechter van de rechtbank in het arrondissement waar de woning staat verlof tot verzegeling. De aangewezen notaris verzegelt de woning en de kluis met zijn zegel en stelt een bewaarder aan tot de erfgenamen het eens zijn over de verdere afwikkeling.

In de praktijk

Voor wie verzegeling vraagt: de zaken worden daarmee ook voor hemzelf ontoegankelijk, totdat ontzegeling volgt.

Voor de andere betrokkenen: verbreek een zegel nooit op eigen houtje. De verzegeling is met verlof van de kantonrechter gelegd, en het opheffen ervan loopt langs de weg die de wet daarvoor voorschrijft.