Artikel 642b Rechtsvordering (642b Rv)

Bij een scheepsongeval kan meer dan één betrokkene zich op beperking van aansprakelijkheid willen beroepen: de eigenaar, de reder, een bevrachter, hun verzekeraars. Als zij ieder afzonderlijk een verzoek indienen, dreigen er over hetzelfde voorval meerdere procedures naast elkaar te lopen. Artikel 642b Rv voorkomt dat: de rechtbank beveelt in dat geval de voeging van de zaken die op één fonds betrekking hebben.

Wanneer voeging volgt

Er moeten drie dingen samenvallen. De verzoeken moeten voortkomen uit hetzelfde voorval, zij moeten betrekking hebben op hetzelfde schip, en het moet gaan om verzoeken zoals artikel 642a Rv die kent. Is aan die voorwaarden voldaan, dan beveelt de rechtbank de voeging voordat zij op de verzoeken beslist.

De voeging betreft de zaken die op één fonds betrekking hebben. Zijn er meer fondsen in het spel, bijvoorbeeld omdat de vorderingen van verschillende aard zijn, dan worden alleen de zaken samengebracht die bij hetzelfde fonds horen.

Waarom dit nodig is

Een fonds is één pot geld waaruit alle vorderingen worden voldaan. Zou over de omvang van diezelfde pot in twee zaken los van elkaar worden beslist, dan kunnen er twee verschillende bedragen uitkomen en weet niemand meer waar hij aan toe is. Ook de rechter-commissaris en de vereffenaar die later worden aangewezen, kunnen maar met één staat van verdeling werken.

Daarnaast scheelt voeging veel dubbel werk. De feiten over het voorval, de berekening van het bedrag en de kring van schuldeisers zijn in alle verzoeken grotendeels dezelfde.

De uitzondering: gegrond verzet

Voeging is niet onvermijdelijk. Verzet een verzoeker zich ertegen en wordt dat verzet gegrond bevonden, dan blijft zij achterwege. De wet zegt niet welke gronden voldoende zijn; het is aan de rechtbank om te beoordelen of het bezwaar hout snijdt. Denk aan een verzoeker die aannemelijk maakt dat zijn zaak feitelijk of juridisch zo anders ligt dat samenvoegen hem in zijn positie zou schaden.

Wie zich wil verzetten, moet dat dus doen voordat de rechtbank op de verzoeken beslist. Het bezwaar moet worden onderbouwd; enkel de wens om een eigen procedure te houden, is te mager.

Een voorbeeld

Na een aanvaring in een zeehaven dienen zowel de scheepseigenaar als zijn verzekeraar een verzoek in dat op hetzelfde schip en hetzelfde voorval betrekking heeft en op hetzelfde fonds uitkomt. De rechtbank Rotterdam voegt beide zaken samen en beslist daarna in één keer over de omvang van het fonds en het bevel tot fondsstelling.

In de praktijk

Voor de verzoekers: stem af waar dat kan. Twee verzoeken die op hetzelfde fonds uitkomen maar van elkaar afwijkende bedragen noemen, roepen onnodig discussie op bij de schuldeisers.

Voor de schuldeisers: houd er rekening mee dat u met één gevoegde procedure te maken krijgt en dus maar één keer hoeft op te komen. Volg wel goed op welke zaak dat is, want daarin wordt straks bepaald waaruit uw vordering kan worden voldaan.