Artikel 611c Rechtsvordering (611c Rv)

Wie een veroordeling op straffe van een dwangsom heeft verkregen, wil weten wat hij kan doen zodra de wederpartij niet nakomt. Artikel 611c Rv regelt dat in twee zinnen. De verbeurde dwangsom komt volledig toe aan de partij die de veroordeling heeft verkregen, en die partij kan het bedrag ten uitvoer leggen op grond van de titel waarin de dwangsom is vastgesteld.

De uitspraak is de titel

De dwangsom wordt ten uitvoer gelegd krachtens de titel waarbij zij is vastgesteld. Er is dus geen tweede procedure nodig om het bedrag te laten vaststellen. De uitspraak waarin de dwangsom staat, is zelf de executoriale titel; de deurwaarder kan daarmee aan de slag, bijvoorbeeld met beslag.

Grenzen aan het innen

Innen op grond van de titel is niet hetzelfde als onbeperkt innen. De dwangsom kan volgens artikel 611a Rv niet worden verbeurd voordat de uitspraak is betekend, en een respijttermijn schuift dat moment verder op. Het maximum dat de rechter op grond van artikel 611b Rv heeft bepaald begrenst het totaal. Verder verjaart een verbeurde dwangsom kort na de dag waarop zij is verbeurd; artikel 611g Rv regelt dat. En meent de veroordeelde dat nakoming onmogelijk is, dan kan hij op grond van artikel 611d Rv om opheffing, opschorting of vermindering vragen.

Bij verschil van mening

Of en hoeveel er is verbeurd, staat niet in de uitspraak zelf; dat hangt af van wat er na de betekening is gebeurd. De partij die de dwangsom int, gaat bij de tenuitvoerlegging uit van haar eigen vaststelling daarvan. Is de veroordeelde het daar niet mee eens, dan kan hij de tenuitvoerlegging aanvechten in een executiegeschil (artikel 438 Rv), bijvoorbeeld in kort geding bij de voorzieningenrechter. De rechter beoordeelt dan of en in welke mate de dwangsom is verbeurd.

Het volle bedrag voor de partij die de veroordeling verkreeg

Het verbeurde bedrag komt toe aan de partij die de veroordeling heeft verkregen, en niet aan de overheid. Het komt haar bovendien ten volle toe: er wordt niet verrekend met de werkelijk geleden schade. Heeft zij weinig of geen schade geleden, dan houdt zij de dwangsom toch; is de schade groter dan het verbeurde bedrag, dan kan zij daarvoor apart schadevergoeding vorderen, zoals artikel 611a Rv uitdrukkelijk openlaat. Dwangsom en schadevergoeding staan naast elkaar.

Een voorbeeld

Een aannemer is op straffe van een dwangsom veroordeeld om herstelwerk uit te voeren en laat het erbij zitten. De opdrachtgever laat het vonnis betekenen, houdt bij hoeveel dagen er verstrijken en laat de deurwaarder voor de opgelopen dwangsommen beslag leggen. Een nieuwe procedure over de hoogte van dat bedrag is daarvoor niet nodig.

In de praktijk

Voor de winnende partij betekent dit: leg de niet-nakoming goed vast en houd bij vanaf welke dag de dwangsom loopt, want dat is wat de deurwaarder nodig heeft en wat de rechter later zal willen zien.

Voor de veroordeelde betekent het dat een claim over dwangsommen zonder nieuwe procedure kan leiden tot een beslag. Wie meent dat er ten onrechte of te veel wordt geïnd, moet dat zelf aan de rechter voorleggen; de dwangsom loopt door zolang de veroordeling niet is nagekomen en het maximum niet is bereikt.