De rechter kan de dwangsom hetzij op een bedrag ineens, hetzij op een bedrag per tijdseenheid of per overtreding vaststellen. In de laatste twee gevallen kan de rechter eveneens een bedrag bepalen waarboven geen dwangsom meer verbeurd wordt.
Artikel 611b Rechtsvordering (611b Rv)
De vorm en het maximum van de dwangsom
Wettekst
Toelichting
Artikel 611b Rv gaat over de vorm waarin een dwangsom wordt gegoten. De rechter kan kiezen: een bedrag ineens, een bedrag per tijdseenheid of een bedrag per overtreding. Bij de twee laatste vormen mag hij bovendien een grens noemen waarboven geen dwangsom meer wordt verbeurd.
Het maximum
Bij een dwangsom per tijdseenheid of per overtreding kan de rechter een bedrag bepalen waarboven geen dwangsom meer wordt verbeurd. Is dat plafond bereikt, dan verbeurt de veroordeelde niets meer, ook als hij nog steeds niet nakomt.
Een plafond legt dus vooraf vast hoeveel de veroordeelde ten hoogste kan verbeuren. Komt hij ook na het bereiken daarvan niet na, dan blijft de hoofdveroordeling gewoon bestaan; voor verdere nakoming is de schuldeiser dan aangewezen op andere middelen, zoals een nieuwe procedure of een ander dwangmiddel.
De hoogte
De wet noemt geen bedragen en geen rekenregel; de keuze van het bedrag laat zij aan de rechter. De dwangsom is bedoeld om de veroordeelde tot nakoming van de hoofdveroordeling te bewegen. Zij is geen schadevergoeding: het recht op vergoeding van schade blijft naast de dwangsom bestaan (artikel 611a Rv).
Een voorbeeld
Een bedrijf wordt verboden een bepaalde reclameslogan nog te gebruiken, op straffe van een bedrag per overtreding met een maximum. Verschijnt de slogan daarna toch nog in drie uitingen, dan verbeurt het bedrijf drie keer dat bedrag, tot het plafond is bereikt. Was gekozen voor een bedrag per dag, dan had de teller doorgelopen zolang de uiting online stond.
In de praktijk
Voor de veroordeelde is de vorm bepalend voor wat er op het spel staat. Meent hij dat nakoming onmogelijk is geworden, dan kan hij de rechter op grond van artikel 611d Rv om opheffing, opschorting of vermindering vragen.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Moet een dwangsom een maximum hebben?
In een kort geding was een bevel tot het geven van fiscale inlichtingen versterkt met een dwangsom per tijdseenheid zonder maximumbedrag. Geklaagd werd dat een dwangsom zonder maximum geen prikkel meer is maar een straf. De Hoge Raad oordeelt dat de rechter een discretionaire bevoegdheid heeft om al dan niet een maximum aan de dwangsom te verbinden: uit de wet en uit de toelichting bij de onderliggende Benelux-regeling volgt geen verplichting om dat te doen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.